CAPI Nieuwsbrief – januari 2026
Welkom bij de eerste CAPI nieuwsbrief van het jaar, waarin wij allereerst iedereen een heel gezond en gelukkig 2026 wensen! In deze editie kijken we terug op onze activiteiten in 2025, nodigen we je uit om deel te nemen aan het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis, en brengen we een nieuwe publicatie van Babette van Deursen over datagedreven infectieziektebestrijding onder de aandacht. Ook lichten we het recent verschenen infectieziekteboek uit. Verder staat er een interessante publicatie in de spotlight, vind je zoals gebruikelijk een nieuwe quizvraag, en sluiten we af met de kalender voor de komende twee maanden. Veel leesplezier!
Terugblik: CAPI in 2025
CAPI blikt terug op een goed gevuld 2025, vol mooie bijeenkomsten, onderzoek, ontwikkelingen en kennisdeling: precies wat CAPI belangrijk vindt!
Het Infectieziekten onderzoek uitgevoerd binnen CAPI werd actief voortgezet, door onze 16 PhD kandidaten en 3 nieuwe jaaronderzoekers, die allen werken aan vraagstukken uit de praktijk. Ook dit jaar zijn er weer mooie stappen gemaakt om kennis op te doen en deze te verspreiden, door maar liefst 7 gepubliceerde wetenschappelijke artikelen en vele presentaties op congressen.
In januari 2025 trapten we het jaar af met het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis, waar GGD-infectieziekten onderzoek werd gepresenteerd door professionals uit het hele land. De positieve sfeer zette de toon voor de andere CAPI evenementen van de rest van het jaar. De CAPI Cafés werden weer met veel enthousiasme bezocht. Dit jaar kwamen de thema’s privacy in onderzoek, AMR, en inclusief onderzoek aan bod. CAPI introduceerde in 2025 ook de CAPI Academy’s, hands-on workshops waar deelnemers aan de slag zijn gegaan met praktische onderzoek-skills. Leerzaam, en leuk!
Onze platforms- de nieuwsbrief en de website- bleven groeien, qua inhoud, bezoekers en abonnees. Ook op LinkedIn worden onze activiteiten steeds beter gevonden.
Wij voelen veel betrokkenheid van GGD’ers en partners bij onze acties, en dit is voor ons een grote drijfveer om ons te blijven inzetten voor onze doelen. Achter de schermen blijven we daarom altijd bezig om ons te ontwikkelen, scholing en carrièrekansen te bieden voor GGD-medewerkers, samenwerking te bevorderen en te werken naar toepassing van wetenschappelijke kennis in de praktijk. Ook in 2026 zullen we ons blijven inzetten; we kijken uit naar weer een vol en inspirerend jaar voor CAPI!
Uitnodiging CAPI Symposium – Besmettelijke kennis 2026
Op dinsdag 27 januari 2026 organiseren we de derde editie van het jaarlijkse
CAPI Symposium – Besmettelijke Kennis bij Congrescentrum 1931 in
‘s-Hertogenbosch. Dit symposium staat in het teken van onderzoek op het gebied van infectieziektebestrijding, infectiepreventie, seksuele gezondheid, reizigersadvisering, en tuberculosebestrijding, uitgevoerd door én voor GGD’en.
Naast presentaties over praktijkgericht infectieziekte-onderzoek staan er deze editie wederom twee keynote lectures op het programma: ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ door Prof.dr. Patricia Bruijning-Verhagen en ‘Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?’ door Prof.dr. Rik Crutzen.
Ben jij er ook bij? Meld je dan uiterlijk 12 januari 2026 aan!
CAPI publicatie
Datagedreven infectieziektebestrijding: ervaringen en behoeftes van IZB-professionals
Wij feliciteren Babette van Deursen (promovendus bij AWPG AMPHI) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Data-Driven Infectious Disease Control: Qualitative Study of Professionals’ Attitudes, Barriers, and Needs’.
In de samenvatting hieronder vind je de highlights van deze studie. Het gehele artikel lees je hier!
Datagedreven werken krijgt binnen de infectieziektebestrijding steeds meer aandacht. Het stelt professionals in staat sneller te signaleren en proactief te handelen bij uitbraken. Maar hoe ervaren professionals dit in de praktijk? Welke obstakels komen ze tegen en wat hebben zij nodig om data om te zetten in actie? Ons onderzoek betrof 36 IZB-professionals van verschillende GGD’en, waaronder artsen, verpleegkundigen, epidemiologen, beleidsadviseurs en managers. Via online focusgroepen bespraken zij hun ervaringen met datagedreven werken, de waarde die zij eraan toekennen en de factoren die het gebruik beïnvloeden.
Uit de gesprekken kwamen vijf thema’s naar voren: huidige werkomgeving, betekenis van datagedreven werken, toegevoegde waarde, participatie vanuit het team en ontwikkeling en implementatie. Deelnemers merkten dat, ondanks bestaande initiatieven, data nog beperkt worden vertaald naar concrete acties. Hun houding en betrokkenheid verschillen, afhankelijk van rol, kennis, tijd en bereidheid tot verandering.
Een landelijke visie, duidelijke rolverdeling en heldere protocollen werden genoemd als cruciale voorwaarden om datagedreven werken te verbeteren. IZB-professionals zien vooral kansen: data kunnen hen helpen sneller en gerichter te handelen bij uitbraken, mits de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn.
Het onderzoek laat zien dat investeren in een gezamenlijke visie, ondersteunende werkomgeving en duidelijke rollen kan helpen om datagedreven infectieziektebestrijding toekomstbestendig te maken. Wil je meer weten over de inzichten en aanbevelingen van IZB-professionals? Lees het volledige artikel hier!
Nieuw boek verschenen: Infectieziektebestrijding
Door Christian Hoebe, voorzitter en programmaleider bij CAPI vanuit AWPG Mosa
In een tijd waarin infectieziekten vrijwel dagelijks het nieuws halen, is er nu een nieuw, compleet Nederlandstalig standaardwerk verschenen: Infectieziektenbestrijding, uitgegeven door Van Gorcum (zie afbeelding). Onder redactie van drie artsen M+G infectieziektebestrijding – Jeannette de Boer, Toos Waegemaekers en Hans van den Kerkhof – en met bijdragen van maar liefst veertig auteurs uit het veld, biedt dit boek een uniek en actueel overzicht van alle kennisdomeinen van de Nederlandse infectieziektebestrijding.
De COVID-19-pandemie, recente uitbraken van mazelen en mpox en de voortdurende discussie over vaccinaties hebben laten zien hoe groot de impact van infectieziekten op onze samenleving is. Veel mensen hebben er een mening over, maar hoe werkt de bestrijding nu écht? Welke organisaties en professionals zijn betrokken, hoe zit het met wet- en regelgeving, wie mag welke maatregelen nemen en op basis waarvan? En hoe houden we zicht op wat er speelt of dreigt?
Dit leerboek geeft heldere antwoorden op deze vragen. De basisprincipes van infectieziektebestrijding worden stap voor stap uitgelegd, zowel binnen de Nederlandse context als vanuit internationaal perspectief, rijk geïllustreerd met praktijkvoorbeelden. Naast organisatie, wetgeving en diagnostiek is er ruime aandacht voor thema’s als zoönose, vectoren, antimicrobiële resistentie, planetaire gezondheid, tuberculosebestrijding en seksuele gezondheid.
Infectieziektenbestrijding is daarmee ook voor iedereen betrokken bij CAPI een onmisbare bron van kennis – van arts M+G, verpleegkundige, epidemioloog en beleidsmedewerker tot arts-assistent en student. De veertig auteurs hebben ieder vanuit hun eigen expertise bijgedragen om dit complexe vakgebied toegankelijk, scherp en inspirerend neer te zetten.
Referentie: Infectieziektenbestrijding – Jeannette de Boer, Toos Waegemaekers & Hans van den Kerkhof (red.)
ISBN: 9789465070421
CAPI Quizvraag!
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Welke bacterie is hittebestendig (sporen) en kan toxines produceren in etensrestjes die te lang op tafel hebben gestaan?’. Het juiste antwoord was: Bacillus cereus. Hopelijk heb je iets aan deze kennis gehad tijdens de kerst!
Met deze eerste quizvraag van het jaar staan we ook even stil bij 2025. Het was een jaar met veel gebeurtenissen wereldwijd in de IZB. Tussen de mazelen uitbraak en de stop van USAID, was het een intens jaar. Echter waren er ook een aantal successen! Op welke successen van 2025 kunnen we ook terugblikken?
Burundi, Egypte en Fiji hebben Schistosoma geëlimineerd.
De Malediven hebben als eerste de moeder-kind transmissie van HIV, syphilis en hepatitis B gestopt, oftewel “triple elimination” van deze drie ziekten.
De aanneming van het WHO-uitbraakakkoord: een krachtig voorbeeld van wat multilateralisme kan bereiken wanneer landen kiezen voor samenwerking boven verdeeldheid.
Brazilië, Paraguay en Timor-Leste zijn malaria-vrij verklaard.
Publicatie in de spotlight
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘The influence of case factors and system factors on the timeliness of testing and contact tracing for COVID-19 in The Netherlands’ geschreven door Jizzo Bosdriesz, Elke den Boogert, Suzan van Dijken, Nicole Dukers, Hannelore Götz, Irene Goverse, Tjalling Leenstra, Mariska Petrignani, Stijn Raven, Maarten Schim van der Loeff, Susan van den Hof, Kirsten Wevers, en Amy Matser. De samenvatting van het artikel lees je hieronder.
De invloed van casus- en systeemfactoren op de tijdigheid van testen en contactonderzoek voor COVID-19 in Nederland
Tijdens de COVID-19 pandemie waren laagdrempelig testen en het uitvoeren van bron- en contactonderzoek (BCO) essentieel om verdere transmissie van SARS-CoV-2 te voorkomen. Vanwege de korte incubatietijd van SARS-CoV-19 was het belangrijk om het BCO zo snel mogelijk uit te voeren. Maar welke factoren beïnvloeden de duur van het BCO? In deze studie werkten 9 GGD regio’s samen met het RIVM om de tijdigheid van BCO te onderzoeken, en te onderzoeken welke casus- en systeemfactoren de tijdigheid van het BCO-proces bij COVID-19 beïnvloedden.
De onderzoekers verzamelden data van 384.591 symptomatische personen die positief getest waren van 1 juni 2020 tot 28 februari 2021 in de 9 deelnemende GGD-regio’s. De mediane tijdsintervallen tussen de verschillende stappen van het BCO werden berekend. Met multi-level logistische regressieanalyses werden associaties tussen casus- en systeemfactoren en vertraging in het BCO onderzocht.
De resultaten laten zien de mediane tijd tussen het krijgen van symptomen en de start van het BCO 3 dagen was. Verschillende casusfactoren hielden verband met een vertraagd BCO (>3 dagen). Zo hadden personen met een hogere leeftijd (>34 jaar), personen met een migratieachtergrond, en niet-werkenden, hogere odds op vertraging in het BCO. Personen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg of in het onderwijs hadden juist een significant lagere odds op een vertraagd BCO in vergelijking met andere beroepsgroepen. Als laatste waren een hogere caseload per bron-en contactonderzoeker en een afgeschaald BCO geassocieerd met hogere odds op een vertraagd BCO.
Hoewel BCO tijdens de COVID-19-pandemie voordelen kan hebben gehad door mensen aan te zetten tot isolatie of quarantaine voordat vaccins beschikbaar waren, en het verzamelen van data voor surveillance, wijzen de tijdsintervallen erop dat handmatige uitvoer van het BCO op grote schaal niet snel genoeg was om transmissieketens te doorbreken. Digitale BCO-tools die werden ingezet, zoals de CoronaMelder app, waren veelbelovend, maar hun toegevoegde waarde blijft nog onzeker. Wat mogelijk wél helpt, is het betrekken van burgers om hoog-risico contacten te identificeren en te informeren. Op die manier kan het traditionele BCO doelgericht worden ingezet voor hoog-risico populaties.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl.
Kalender
8 januari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – Inferring SARS-CoV-2 infections from longitudinal serological VASCO data & From tool to Practice: Privacy Considerations When Using AI in Research. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
22 januari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
27 januari
CAPI Symposium – Besmettelijke kennis
Congrescentrum 1931 ‘s-Hertogenbosch
2 en 3 februari
NVIB Tweedaagse
Conferentiecentrum Koningshof in Veldhoven
5 februari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
3 februari
8e MINC-LINK hybride symposium: Superbugs: van krabben tot crisis
17.00 – 22.15 uur – Lumière Cinema Maastricht
12 februari
2e Nederlandse Vaccinatie Dag 2026
Congrescentrum De Eenhoorn in Amersfoort, Nederland
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
