Menu

CAPI Nieuwsbrief – november 2026

Welkom bij de nieuwsbrief van november! In deze nieuwsbrief vind je de aanmeldlink voor het CAPI Symposium 2027, lees je over de publicatie van CAPI onderzoeker Chrissy Moonen over seksuele gezondheidszorg onder mannen die seks hebben met mannen met een migratieachtergrond, en maak je kennis met het Infectieziekten Bulletin! Ook kun je je nog aanmelden voor het CAPI Café over verantwoord AI gebruik in de infectieziektebestrijding, en vertelt CAPI onderzoeker Rosaline van den Berg over haar onlangs gepubliceerde artikel: mogelijkheden van rioolwateronderzoek. Uiteraard staat er ook weer een nieuwe quizvraag voor je klaar, en ook hebben we relevante literatuur op een rijtje gezet in de literatuurupdate. We sluiten af met een goed gevulde kalender voor dit najaar. Veel leesplezier! 

Uitnodiging CAPI Symposium – Besmettelijke kennis 2027

Op donderdag 28 januari 2027 organiseren we de vierde editie van het jaarlijkse CAPI Symposium – Besmettelijke Kennis bij Congrescentrum 1931 in ‘s-Hertogenbosch! Dit symposium staat in het teken van onderzoek op het gebied van infectieziektebestrijding, infectiepreventie, seksuele gezondheid, reizigersadvisering, en tuberculosebestrijding, uitgevoerd door én voor GGD’en. Hieronder vind je de eerste informatie over het programma. 

Ben jij er ook bij? Meld je dan uiterlijk 14 januari 2027 aan!  

Voorlopig programma

09.00 -10.00  | Inloop met koffie en thee   
10.00 -10.15  | Opening door prof.dr. Christian Hoebe, voorzitter CAPI 
10.15 -11.00  | Keynote lecture: De verloren onschuld van de mug 
                           door prof. dr. Chantal Reusken, RIVM en Universiteit Utrecht
11.00 – 11.30 | Koffiepauze   
11.30 – 12.45 | Parallelsessies: praktijkgericht infectieziekten-onderzoek   
12.45 – 13.45 | Lunch   
13.45 – 14.45 | Parallelsessies: praktijkgericht infectieziekten-onderzoek   
14.45 – 15.15 | Koffiepauze   
15.15 – 16.00 | Keynote lecture: De waarheid op losse schroeven? Sociologisch kijken naar complotdenken en andere post-truth problematiek.                 
door dr. Jaron Harambam, Universiteit van Amsterdam  
16:00 – 16:15 | Pitches en uitreiking Spread the Science Award    
16.15 – 16.30 | Uitreiking Best Speaker Award en afsluiting 
16.30 – 17.30 | Netwerkborrel

Praktische informatie

Datum: donderdag 28 januari 2027  
Tijd: 09:00-17:30 uur inclusief lunch en netwerkborrel   
Locatie: 1931 Congrescentrum, ’s-Hertogenbosch  
Voor wie: GGD-medewerkers van de teams Infectieziektebestrijding, Reizigersadvisering, Seksuele Gezondheid, Tuberculosebestrijding, en Onderzoek,  medewerkers van AWPG – Infectieziekten, en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom!  
Kosten: Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan het CAPI Symposium.   
Accreditatie: Is aangevraagd voor artsen, verpleegkundigen en deskundigen infectiepreventie.

CAPI Publicatie: Onderzoek naar seksuele gezondheidszorg onder mannen die seks hebben met mannen met een migratieachtergrond 

CAPI-onderzoeker Chrissy Moonen deed onderzoek naar de toegang tot seksuele gezondheidszorg en informatie onder mannen die seks hebben met mannen met een migratieachtergrond (mMSM). Onlangs publiceerde zij hierover het artikel ‘Navigating sexual healthcare: a qualitative study on experiences, STI knowledge, and information sources among migrant men who have sex with men in the Netherlands’ in het International Journal for Equity in Health. Hiermee is het laatste artikel uit het proefschrift van Chrissy gepubliceerd; van harte gefeliciteerd, Chrissy en co-auteurs! Hieronder lees je een samenvatting van het artikel.  

mMSM kunnen tijdens of na migratie te maken krijgen met verschillende uitdagingen bij het vinden van passende informatie en ondersteuning rondom seksuele gezondheid. Dit onderzoek had als doel inzicht te verkrijgen in hun ervaringen met seksuele gezondheidszorg, hun kennis over soa’s en preventie, en de informatiebronnen die zij hiervoor gebruiken. 

Tussen december 2023 en april 2024 werden semigestructureerde interviews gehouden met vijftien mMSM, afkomstig uit Oost-Europa, Zuid- en Midden-Amerika, Azië en Afrika. De deelnemers werden geworven via soa-poliklinieken van de GGD Zuid-Limburg, via het netwerk van de deelnemers en via flyers.  

De deelnemers beschreven uiteenlopende ervaringen met seksuele gezondheidszorg in hun land van herkomst. De toegankelijkheid werd beïnvloed door factoren zoals beschikbare informatie, maatschappelijke opvattingen en de organisatie van het zorgsysteem. De meeste deelnemers waren bekend met veelvoorkomende soa’s, met name hiv, hoewel de diepgang en nauwkeurigheid van deze kennis varieerden. Kennis over hepatitis C bleek vaak beperkt. Ook waren veel deelnemers bekend met hiv-pre-expositieprofylaxe (PrEP) en vaccinatie tegen hepatitis B, maar niet altijd met de praktische toepassing of voorwaarden hiervan. Over post-expositieprofylaxe (PEP) was de kennis doorgaans geringer. Voor informatie over seksuele gezondheid maakten deelnemers vooral gebruik van internetzoekmachines, zorgprofessionals en contacten binnen hun sociale netwerk. 

De resultaten laten zien dat het aanbieden van seksuele gezondheidszorg alleen niet automatisch leidt tot gelijke toegang tot informatie en ondersteuning. Factoren zoals taal, vertrouwdheid met het zorgsysteem en kennishiaten kunnen hierbij een rol spelen. De bevindingen onderstrepen het belang van toegankelijke, cultuursensitieve en stigma-vrije zorg, gecombineerd met preventievoorlichting die aansluit bij de informatiebehoeften en leefwereld van mensen met diverse achtergronden. 

Maak kennis met: Het Infectieziekten Bulletin

Eén van de doelen van CAPI is dat wetenschappelijke kennis landt in de praktijk van de infectieziektebestrijding. Daarom vind je in onze nieuwsbrief altijd toegankelijke samenvattingen van wetenschappelijke artikelen en een tweemaandelijkse Pubmed search met literatuur die relevant is voor GGD’ers. Maar er is nog een andere manier om op de hoogte te blijven van resultaten van praktijkgericht onderzoek én om zelf je wetenschappelijke kennis te verspreiden naar de praktijk. Namelijk via het Infectieziekten Bulletin! 

Wat is het infectieziekten Bulletin (IB)? 
Het Infectieziekten Bulletin (IB) bestaat sinds 1990 en is een gratis online magazine, specifiek gericht op professionals in de infectieziektebestrijding. Het IB brengt ongeveer 10 edities per jaar uit. In het IB staan verschillende soorten Nederlandstalige wetenschappelijke artikelen, zoals berichten uit het veld, onderzoek, proefschriftbesprekingen, wonderlijke vragen, en artikelen die de moeite van het lezen waard zijn. Stuk voor stuk artikelen die interessant zijn voor de praktijk.  

De afgelopen jaren zijn er o.a. verschillende regioprojecten, uitbraakonderzoeken, en inmiddels ook CAPI onderzoeken, in het IB gepubliceerd! Maar hoe ziet het indienen van een artikel bij het IB er eigenlijk uit? Het artikel komt eerst terecht bij Ewout Fanoy, de huidige hoofdredacteur van het IB en arts M+G Infectieziektebestrijding bij GGD Utrecht, die het artikel doorzet naar de redactieraad. Vanuit de redactieraad, die bestaat uit o.a. medewerkers van het RIVM en de GGD, kijken minimaal twee mensen naar het artikel. Zij geven feedback om het artikel beter te maken. Als auteur krijg je de kans om deze feedback te verwerken. De nieuwe versie van het artikel wordt nog een keer aan dezelfde redactieraadleden voorgelegd, en komt na goedkeuring bij de editor die het artikel nog een keer tekstueel naloopt.  

Als je interessante uitbraak/casus/onderzoeksresultaten hebt die je graag met collega’s zou willen delen, denk dan ook aan het indienen van een artikel bij het IB!

Wil jij op de hoogte blijven van de volgende edities van het IB? Abonneer je via onderstaande button! 

Save the date: CAPI Symposium – Besmettelijke kennis 2027

Je bent van harte uitgenodigd voor het volgende hybride CAPI Café op donderdag 26 november van 12:00-13:00 uur bij GGD Haaglanden!  

Tijdens dit CAPI Café vertelt Lodewijk Pet, arts-onderzoeker en promovendus bij het LUMC, over verantwoord AI-gebruik in de praktijk van de infectieziektebestrijding en bij onderzoek. AI wordt steeds vaker ingezet in de zorg, maar roept ook vragen op: wat is verantwoord gebruik, welke regels gelden en hoe beoordeel je de betrouwbaarheid van de uitkomsten? 

Aan de hand van een lokaal taalmodel laat Lodewijk zien hoe toepassingen zoals ChatGPT werken en welke kansen en risico’s daarbij komen kijken. We bespreken voorbeelden uit onderzoek, medische besluitvorming en communicatie met inwoners, en staan stil bij wet- en regelgeving, kwaliteitsbewaking en menselijke controle. Na afloop heb je meer inzicht in hoe AI werkt, wanneer het kan ondersteunen en waar voorzichtigheid geboden is. Voorkennis van AI is niet nodig. 

Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie. 

Ben jij er ook bij op 26 november? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café zowel online als bij GGD Haaglanden bijwonen. Tot dan! 

Van onderzoek naar praktijk: De (on)mogelijkheden van rioolwateronderzoek – gebaseerd op ervaringen uit de praktijk bij kinderdagverblijven 

Binnen het werkveld van de infectieziektebestrijding wordt op allerlei manieren voortdurend onderzoek gedaan. Maar hoe vertalen deze onderzoeksresultaten zich naar de dagelijkse GGD-praktijk? In deze nieuwe rubriek zoomen we in op de praktijkrelevantie van recent uitgevoerde studies uit het werkveld. 

Deze maand lees je over de toepassing van rioolwateronderzoek bij kinderdagverblijven, waar onderzoek naar is gedaan door Rosaline van den Berg en collega’s. Dit onderzoek was een samenwerking tussen meerdere GGD-regio’s, ziekenhuizen en andere partners. 

Infectieziekten kunnen zich snel verspreiden in kinderdagverblijven (KDV’s), waar intensief onderling contact en beperkte hygiënenaleving gebruikelijk zijn. Toch wordt weinig gemeld. Omdat circa 60% van de jonge kinderen een KDV bezoekt, vormen KDV’s een interessante setting voor infectieziektesurveillance. Wij verkenden daarom of rioolwateronderzoek een bruikbare aanvullende surveillancemethode kan zijn. In dit artikel beschrijven wij onze ervaringen met de haalbaarheid en meerwaarde van rioolwatersurveillance voor KDV’s  in de GGD-praktijk (‘kan het’). Dit stuk sluit aan bij het eerder ontwikkelde waardenkompas (‘mag het’).  

Lokale rioolwatersurveillance vraagt om een meetpunt waar het afvalwater representatief is voor de beoogde onderzoekspopulatie. Op basis van vooraf vastgestelde criteria selecteerden wij tien potentiële meetlocaties, waar veldproeven volgden. Die brachten diverse technische en infrastructurele problemen aan het licht. Meetlocaties bleken ontoegankelijk, vervuild of anders aangesloten dan rioolkaarten deden vermoeden, waardoor (betrouwbare) bemonstering onmogelijk was. Op overige locaties was het afvalwater al vermengd met dat van omliggende gebouwen voordat bemonstering mogelijk was, waardoor eventuele signalen niet eenduidig aan het KDV konden worden toegeschreven. Uiteindelijk bleek rioolwatermeting van de beoogde onderzoekspopulaties niet uitvoerbaar. Onze ervaringen laten zien dat ‘geschikt op papier’ niet automatisch betekent dat bemonstering in de praktijk mogelijk is.  

Wij zien ons onderzoek dan ook als ‘briljante mislukking’: een goed onderbouwde aanpak die niet uitvoerbaar bleek, maar wel waardevolle inzichten opleverde. De belangrijkste les is dat de toepasbaarheid van rioolwateronderzoek sterk contextafhankelijk is. Succes staat of valt met een representatief en praktisch uitvoerbaar meetpunt. Wanneer afvalwaterstromen vroeg mengen of de infrastructuur beperkingen oplevert, zijn andere surveillancemethoden vaak geschikter. 

CAPI Quizvraag!

De quizvraag van vorige maand ging over het Westnijlvirus en de transmissie hiervan in warme, droge zomers. De paradox ging over dat er tijdens droge periodes muggenpopulaties vaak afnemen doordat veel tijdelijke waterbronnen uitdrogen. Toch kunnen juist warme, droge zomers gepaard gaan met een verhoogd risico op transmissie van het westnijlvirus.

​​​​​​​De vraag luidde: Welke van onderstaande mechanismen draagt het minst hieraan bij? Het juiste antwoord was: Hogere temperaturen versnellen de ontwikkeling van muggenlarven tot volwassen muggen. 26% had de vraag juist beantwoord.

De volgende quizvraag gaat over de Covid najaarsronde van 2026, die inmiddels in volle gang is en nog loopt tot eind november. Terugkijkend op eerdere campagnes zien we dat het aantal gezette coronaprikken daalde van ongeveer 2,5 miljoen in 2024 naar ruim 2,2 miljoen in 2025. 

Wat is hiervoor de meest waarschijnlijke verklaring?

De afname weerspiegelt waarschijnlijk een daling van het risico op ernstige COVID-19 in de bevolking, waardoor minder vaccinaties nodig zijn.

De afname wordt waarschijnlijk verklaard door een vaccinatiestrategie die zich steeds meer richt op groepen met het hoogste risico op ernstige ziekte.

De afname duidt waarschijnlijk op een afgenomen vaccinatiebereidheid onder personen die in aanmerking komen voor de coronavaccinatie.

De afname wordt waarschijnlijk vooral veroorzaakt door een verschuiving van vaccinatie naar andere preventieve interventies.

De Literatuurupdate  

Welkom bij onze literatuurupdate van november! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten. 

In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen. 

Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 25 artikelen toegevoegd.  

Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl 

Kalender

5 november

EPI Refereerbijeenkomst – RIVM 
12:30-13:30 uur, online. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl.   

11-13 november

EPH congres 
Bilbao

12 november

Refereeravond Vaccineren – AWPG Mosa 

17:00-21:00 uur, Maastricht  

13 november

Deadline Call for abstracts CAPI Symposium 2027

13 november

Deadline indiening Spread the Science Award CAPI Symposium 2027

19 november

9e MINC-LINK (hybride) avondsymposium  
Post-COVID in Nederland en België, van zorgorganisaties tot onderliggende pathogenese 
Van der Valk Hotel Maastricht

18-20 november

ESCAIDE congres 
Stockholm 

26 november

CAPI Café – Verantwoord AI gebruik in de infectieziektebestrijding 
12:00-13:00 uur, online en fysiek bij GGD Haaglanden

26 november

EPI Refereerbijeenkomst – RIVM 
12:30-13:30 uur, online. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl.   

1 december

1 december

Landelijk AMR-Symposium 2026 
09:30-16:30 uur, de Reehorst, Ede

3 december

Webinar over afgeronde regioprojecten – RIVM 
11:00-12:00 uur, online via Teams. 

10 december

17 december

EPI Refereerbijeenkomst – RIVM 
12:30-13:30 uur, online. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl.   

Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.

Overzicht

Datum: 4 november 2026