CAPI Nieuwsbrief – februari 2026
Welkom bij de nieuwsbrief van februari! In deze nieuwsbrief blikken we terug op de derde editie van het CAPI Symposium en zetten we de winnaars van de Spread The Science award in het zonnetje! Ook kondigen we het eerste CAPI Café van dit jaar aan, dat gaat over klimaatverandering en infectieziekten. Verder maken we kennis met het CAPI-onderzoek naar een AI-gestuurde vaccinatiechatbot door Malek Kari en uiteraard is er weer een uitgebreide literatuurupdate te vinden. Ook hebben we een leuke quizvraag voor je en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Terugblik: CAPI Symposium 2026
Met veel trots op alle sprekers blikken we terug op een fantastische derde editie van het CAPI Symposium-Besmettelijke kennis, dat plaatsvond op 27 januari in Den Bosch.
En besmettelijk was het Symposium zeker; onze ochtendkeynote, Prof.dr. Patricia Bruijning (UMC Utrecht), wist het publiek te enthousiasmeren met een pakkende presentatie over de epidemiologie van luchtweginfecties onder kinderen en de rol van scholen in de verspreiding van infectieziekten. Hier vertelde ze ons meer over de lessen geleerd in de Covid-19 pandemie, en hoe we deze kennis kunnen inzetten in de toekomst. Hoe kunnen we infectieziekten beter signaleren, en beslissen wanneer interventies nodig zijn? Haar presentatie getiteld ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ bracht een mooie discussie op gang, met vele vragen en aanvullende ideeën uit het publiek.
De parallelsessies waren ook dit jaar weer goed gevuld met leuke en diverse presentaties van onderzoekers van GGD’en uit het hele land. Er waren maar liefst 32 presentaties, verdeeld over 8 themasessies. Van vaccinatie tot uitbraakonderzoek, en van reizigerszorg tot seksuele gezondheid, was er voor ieder wat wils. Deze sessies gaven perfect weer waar het Symposium voor staat: het delen van de kennis die binnen GGD’en wordt opgedaan; het verbinden tussen onderzoekers, de praktijk en beleid; het uitwisselen van ideeën. Ook werd dit jaar weer gestemd op de beste spreker. Jonna Wijburg, onderzoeker bij GGD Rotterdam-Rijnmond, ging met de troffee naar huis!
De tweede keynote van de dag werd gegeven door Prof.dr. Rik Crutzen (Universiteit van Maastricht). Zijn presentatie “Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?” was een betoog over de synergie tussen gedragsverandering en infectieziektebestrijding. Diverse projecten werden uitgelicht in de presentatie. Zo lichtte hij toe wat de meerwaarde is van intervention mapping bij het stellen van de juiste vragen, en waarom we een participatieve benadering moeten omarmen. Daarnaast benadrukte hij dat we elkaar nodig hebben en dat samenwerken over de disciplines heen essentieel is. Zijn conclusie was duidelijk: Ja, tussen gedragsverandering en infectieziektebestrijding is er sprake van echte liefde!
De netwerkmomenten werden door de deelnemers goed benut om collega’s uit het veld te spreken, na te praten over de presentaties en te genieten van lekkere hapjes. Wij gingen met een hoofd vol nieuwe inspiratie naar huis en we hopen jullie ook.
Namens CAPI: bedankt aan alle sprekers voor de leuke, leerzame presentaties, en aan alle deelnemers voor hun positieve en enthousiaste bijdrage tijdens de dag. Tot volgend jaar 😊
Uitnodiging CAPI Café – Klimaatverandering en infectieziekten
Pak je agenda er maar bij, want het eerste CAPI Café van 2026 staat gepland! Op dinsdag 10 maart van 12:00 uur tot 13:00 uur vindt het hybride café plaats bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Deze keer duiken we in het actuele thema ‘klimaatverandering en infectieziekten’ met spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond. George zal ons meenemen in het verband tussen klimaatverandering en infectieziekten. Aan bod komen groepen infectieziekten die geassocieerd zijn met klimaatverandering, met een focus op vectoroverdraagbare infectieziekten en wateroverdraagbare infectieziekten. Ook wordt ingezoomd op de regio Rotterdam-Rijnmond als waterrijke deltaregio.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie. Tot dan!
Onderzoek naar een AI-gestuurde vaccinatiechatbot
Malek Kari, jaaronderzoeker bij AWPG CEPHIR
Sinds de coronapandemie is het vertrouwen in vaccinaties afgenomen. Wantrouwen, misinformatie en complottheorieën zorgen ervoor dat steeds meer ouders twijfelen over het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). We weten dat een open en empathisch gesprek met zorgverleners kan helpen om vertrouwen te herstellen, maar in de praktijk is daar vaak te weinig tijd voor. In mijn onderzoek kijk ik daarom naar een laagdrempelig alternatief: een AI-gestuurde vaccinatiechatbot.
Mijn onderzoek bestaat uit twee delen die nauw op elkaar aansluiten. In het eerste deel spreek ik met ouders in Rotterdam, met extra aandacht voor ouders uit wijken met een lage sociaaleconomische status en/of een migratieachtergrond. Juist in deze groepen kan de drempel tot zorginformatie hoger liggen, bijvoorbeeld door taalbarrières, beperkte gezondheidsvaardigheden of negatieve ervaringen met de zorg. Ik ga met ouders in gesprek over hoe zij de huidige informatievoorziening rondom het RVP ervaren, waar zij tegenaan lopen bij het zoeken naar informatie en wat zij nodig hebben om een goed geïnformeerde keuze te maken. Daarnaast bespreek ik een vaccinatiechatbot die we samen met het datateam van de GGD ontwikkelen, en vraag ik ouders naar hun verwachtingen, wensen en zorgen. Hierbij gaat het onder andere om taalgebruik, toon, culturele sensitiviteit en wie zij zien als een betrouwbare afzender.
In het tweede deel testen we het chatbot-prototype met dezelfde doelgroep. Ouders gaan in hun voorkeurstaal in gesprek met de chatbot in een gecontroleerde setting, terwijl we via ‘hardop denken’-interviews feedback verzamelen over gebruiksgemak, begrijpelijkheid en vertrouwen in de antwoorden. Op basis daarvan passen we de chatbot steeds verder aan. Dankzij financiering van SocioVax kunnen we in deze fase bovendien een pilot uitvoeren waarin we de effectiviteit van de AI-chatbot meten, specifiek gericht op het verbeteren van vaccinatievertrouwen, attitudes ten opzichte van vaccinatie en vaccinatie-intentie.
De eerste resultaten zijn positief. Ouders zijn enthousiast over het idee van een chatbot, omdat deze laagdrempelig is, taalbarrières kan verkleinen en direct verwijst naar betrouwbare bronnen.
Ik heb een achtergrond in communicatiewetenschappen en een sterke motivatie om bij te dragen aan gelijke kansen in de zorg. Met dit onderzoek hoop ik technologie in te zetten om zorginformatie toegankelijker en eerlijker te maken voor iedereen.
Winnaars Spread The Science Award
Op het CAPI Symposium werd dit jaar voor het eerst de Spread the Science Award uitgereikt. Met deze nieuwe prijs erkent CAPI de onderzoekers die niet alleen sterk praktijkgericht infectieziekte-onderzoek doen, maar vooral ook uitblinken in het actief en creatief verspreiden van hun resultaten naar professionals, burgers en andere betrokkenen. Van folders tot webinars en van video’s tot publieksbijeenkomsten: de award waardeert initiatieven die wetenschap écht laten landen in de praktijk. En dat leidde meteen tot een bijzonder moment, want er waren niet één, maar twee trotse winnaars!
Tijdens het CAPI Symposium gaven zowel Antje Eugster als Jorg van Beek een pitch, waarin zij ons overtuigden van hun succesvolle aanpak voor het verspreiden en delen van hun onderzoeksresultaten. Hieronder lees je kort waar hun onderzoek over ging en wat maakt dat zij de Spread The Science Award in ontvangst mochten nemen. Met deze prijs willen we hen bedanken voor hun inzet op het gebied van wetenschapscommunicatie en hen nog één keer extra in het zonnetje zetten!
Jorg van Beek – GGD Zuid-Limburg en AWPG Mosa
Co-creatie van een luchtweginfectiepreventie toolbox voor professionals in de huisartsenzorg
De COVID-19-pandemie maakte duidelijk hoe belangrijk goede luchtweginfectiepreventie is in de huisartsenzorg. Eerder kwalitatief onderzoek liet zien dat huisartsen en doktersassistenten behoefte hebben aan overzichtelijke, praktische ondersteuning bij het toepassen van infectiepreventiemaatregelen. In dit onderzoek is daarom samen met deze professionals een infectiepreventie-toolbox ontwikkeld. Een conceptversie werd besproken met 10 huisartsen en 7 doktersassistenten uit 13 praktijken via semigestructureerde interviews. Zij beoordeelden de toolbox als duidelijk, compleet en goed toepasbaar in de praktijk. De intentie tot gebruik was hoog, vooral bij verhoogde infectiedruk. Op basis van hun feedback is de toolbox verder aangescherpt, onder andere door het toevoegen van actuele signalering van respiratoire infectiedruk vanuit de GGD.
De toolbox werd via uiteenlopende kanalen verspreid, waaronder nieuwsbrieven, e-mail, workshops en presentaties. Door samenwerking met huisartsenkoepels, regionale IP & AMR Zorgnetwerken en het RIVM heeft de toolbox inmiddels landelijke zichtbaarheid en wordt deze in meerdere regio’s geïmplementeerd.
Antje Eugster – GGD Brabant-Zuidoost
Infectieziektebestrijding in de dak- en thuislozenopvang; een verkennend onderzoek naar kennis, behoefte en verwachtingen
In de dak- en thuislozenopvang is het risico op infectieziekten verhoogd door de leefomstandigheden en de vaak verminderde weerstand van bewoners. GGD Brabant-Zuidoost voerde daarom een kwalitatief verkennend onderzoek uit onder medewerkers van verschillende opvangorganisaties in Zuidoost-Brabant. Het onderzoek richtte zich op twee doelen: inzicht krijgen in de kennis van medewerkers over infectieziekten, richtlijnen en uitbraakprocedures, en het verkennen van hun behoeften rondom ondersteuning, samenwerking en communicatie met de GGD. Uit de gesprekken bleek dat medewerkers infectieziekten over het algemeen herkennen, maar dat er grote verschillen bestaan in protocollen, preventiemaatregelen en verantwoordelijkheden tussen opvanglocaties. Vooral locaties zonder eigen infectieziektebeleid gaven aan behoefte te hebben aan meer kennis, duidelijke richtlijnen en structurele ondersteuning vanuit de GGD.
Naast onderzoek is sterk ingezet op disseminatie. De resultaten zijn besproken in interne en externe duidingssessies met professionals en beleidsmakers, en vertaald naar een toegankelijke factsheet. Deze is gedeeld met opvangorganisaties en betrokken partners en vormt de basis voor een pilot gericht op het versterken van kennis en samenwerking. Bij succes kan deze aanpak breder worden uitgerold.
CAPI Quizvraag!
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Op welke successen van 2025 kunnen we terugblikken?’. Het juiste antwoord was: de Malediven hebben eerste de moeder-kind transmissie van HIV, syphilis en hepatitis B hebben gestopt; een ‘triple elimination’!
En dan nu: de quizvraag van deze maand!
Op het CAPI Symposium mochten we luisteren naar de keynote van Prof. dr. Patricia Bruijning over onder andere de rol van scholen in de verspreiding van infectieziekten. Tijdens haar presentatie gebruikte zij een Sankey-diagram om te laten zien hoe onderzoekers keuzes maken bij het ontwerpen van een interventie-evaluatie, bijvoorbeeld rond schoolverzuim. Het diagram brengt verschillende aannames en ontwerpkeuzes samen in één overzicht en laat zien hoe complex het is om vooraf te bepalen of een studie haalbaar en informatief zal zijn.
Hieronder (figuur 1.) zie je een voorbeeld van een Sankey-diagram, dat laat zien hoe vaccinatiestatus en recent contact met zieke personen samenhangen met absentie op school.
Figuur 1. Sankey Diagram.
Een Sankey-diagram wordt in onderzoek ingezet om complexe keuzes inzichtelijk te maken. Dat brengt ons bij de quizvraag: Wat voor informatie kun je uit een Sankey-diagram halen?
Inzicht in welke ontwerpelementen afzonderlijk de grootste invloed hebben op de uitkomst van een studie
Inzicht in welke aannames vooraf expliciet moeten worden vastgelegd bij het ontwerpen van een interventie
Een kwantitatieve onderbouwing van de optimale steekproefgrootte voor een interventiestudie
Inzicht in hoe verschillende aannames en ontwerpkeuzes samenhangen en doorwerken in de haalbaarheid en informatiewaarde van een studie
Literatuurupdate
Welkom bij onze literatuurupdate van februari! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten.
In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.
Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 14 artikelen toegevoegd.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl.
Kalender
5 februari
12 februari
2e Nederlandse Vaccinatie Dag 2026
Congrescentrum De Eenhoorn in Amersfoort, Nederland
5 maart
16 t/m 19 maart
Week van de gezondheidsverschillen 2026 – Pharos
Gelijke kansen op gezondheid, ook digitaal.
19 maart
19 maart
24 maart
33e Transmissiedag Infectieziekten – RIVM
Gooiland, Hilversum
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
