CAPI Nieuwsbrief – maart 2026
Welkom bij de nieuwsbrief van maart! In deze nieuwsbrief vind je de uitnodiging voor de CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed, is er weer een interessante publicatie in de spotlight gezet over Trichomonas vaginalis, en ook lees je over een nieuwe CAPI publicatie van Maarten de Jong over rioolwatersurveillance. Verder kun je je nog aanmelden voor het CAPI Café over klimaatverandering en infectieziekten, hebben we een leuke quizvraag voor je, en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Uitnodiging CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed
Na het succes van vorig jaar organiseren we opnieuw een CAPI Academy over het zoeken van literatuur in PubMed! Deze online workshop staat gepland op donderdag 16 april van 14:00 uur tot 16:00 uur en is bedoeld voor GGD-medewerkers.
De vraag “Heb ik nu wel alles gevonden?” komt vast bekend voor. In het grote bos genaamd ‘wetenschappelijke literatuur’, is het soms lastig om de juiste literatuur voor jouw onderwerp te vinden. In deze online workshop gaan we ‘hands on’ aan de slag met het systematisch zoeken van literatuur in PubMed onder leiding van informatiespecialist dr. Mitch van Hensbergen (Radboudumc). Voor deze workshop bereid je een eigen zoekvraag voor, waar je tijdens de workshop mee aan de slag gaat. We beginnen de workshop met een demonstratie in PubMed door de informatiespecialist. Daarna wordt de groep opgedeeld in break-out rooms, waarin je zelf gaat oefenen met het zoeken van literatuur die relevant is voor jouw vraagstuk. De informatiespecialist rouleert tussen de break-out rooms en helpt waar nodig. Na het uitwerken van de zoekvraag komt de groep weer bijeen om de uitwerkingen te bespreken, waarbij waardevolle tips worden gegeven om je zoekstring te verbeteren. Alle deelnemers dienen voorafgaand aan de Academy een korte voorbereiding aan te leveren.
Wil jij deelnemen aan deze online CAPI Academy? Meld je dan aan via onderstaande link. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden. Wees er snel bij, want vol=vol!
Publicatie in de spotlight
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘Trends in prevalence of Trichomonas vaginalis among patients of an STI clinic in the Netherlands: a 9-year retrospective study’ geschreven door Karlijn Kampman, Femke Koedijk, Froukje Bosma, Jeannine Hautvast, en Christian Hoebe. Hieronder geeft Maarten een samenvatting van het artikel.
Trends in de prevalentie van Trichomonas vaginalis bij patiënten van een centrum seksuele gezondheid in Nederland: een 9-jaar retrospectieve studie
Trichomonas vaginalis (TV) is een parasiet die zich in het urogenitale systeem van mensen kan vestigen. Bij vrouwen kan TV klachten zoals vaginitis en cervicitis veroorzaken, en bij mannen kunnen klachten zoals uretritis of prostatitis voorkomen. Wereldwijd is TV de meest prevalente niet-virale soa, maar in Europa is de prevalentie van TV laag. In soa poliklinieken in Nederland wordt niet routinematig getest op TV, en ook wordt zelden getest op basis van symptomen of partnernotificatie. Hierdoor is het niet bekend hoeveel TV infecties er daadwerkelijk zijn in Nederland. Om hier meer inzicht in te verkrijgen, heeft het centrum seksuele gezondheid Twente de data van 9 jaar lang routinematig screenen op TV geanalyseerd. Dit onderzoek kan helpen om te bepalen of aanpassing van het TV testbeleid raadzaam is.
In de periode 2014 tot en met 2022 zijn erin totaal 37.577 consulten gedaan waarbij op TV werd getest, waaronder 16.075 vrouwen en 21.502 mannen. Bij elke patiënt is genitaal getest op TV. Bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) is bovendien op alle lichaamslocaties op TV getest. Verder is er bij patiënten die aangaven onbeschermde orale of anale seks te hebben, ook op die lichaamslocaties getest. De resultaten laten zien dat 0.9% van de vrouwen TV positief was, en 0,3% van de mannen TV positief was. Vrouwen met een Nederlands Antilliaanse migratieachtergrond hadden het hoogste vindpercentage (5,2%). Verder was orofaryngeaal het TV vindpercentage het laagst met 0,1%, gevolgd door de anorectale lichaamslocatie met 0,2% en het urogenitale TV vindpercentage was 0,5%.
Ook is in deze studie gekeken naar voorspellers voor het positief testen op TV. Zo hebben mannen en vrouwen die 40 jaar of ouder zijn meer kans op een TV infectie. Ook was het hebben van gonorroe een voorspeller voor het hebben van TV bij zowel mannen als vrouwen. Verder hebben vrouwen met symptomen een grotere kans op een positieve TV testuitslag. Wat etnische achtergrond betreft, zijn mannen en vrouwen met een Nederlands-Antilliaanse achtergrond, mannen met een Surinaamse achtergrond, en vrouwen met een Oost-, West-Europese en Midden- en Zuid-Amerikaanse achtergrond vaker TV-positief.
Deze studie geeft inzicht in de epidemiologie van TV in een setting met lage prevalentie. De onderzoekers concluderen dat routinematig screenen op TV niet nodig is. Het testen op TV is wel raadzaam bij symptomen (met name bij vrouwen), en ook kan testen op TV overwogen worden bij personen met een migratieachtergrond die voorspeller is voor een TV infectie.
Reminder: Uitnodiging CAPI Café – Klimaatverandering en infectieziekten
Pak je agenda er maar bij, want het eerste CAPI Café van 2026 staat gepland! Op dinsdag 10 maart van 12:00 uur tot 13:00 uur vindt het hybride café plaats bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Deze keer duiken we in het actuele thema ‘klimaatverandering en infectieziekten’ met spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond. George zal ons meenemen in het verband tussen klimaatverandering en infectieziekten. Aan bod komen groepen infectieziekten die geassocieerd zijn met klimaatverandering, met een focus op vectoroverdraagbare infectieziekten en wateroverdraagbare infectieziekten. Ook wordt ingezoomd op de regio Rotterdam-Rijnmond als waterrijke deltaregio.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie. Tot dan!
CAPI publicatie: Wat kun je met rioolwatersurveillance in de infectieziektebestrijding?
Wij feliciteren Maarten de Jong (CAPI promovendus bij AWPG Het Sarphati Initiatief) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Public health actions in response to pathogen detection in wastewater and the environment: a scoping review’. In de samenvatting hieronder vind je de highlights van deze studie.
Heb je je ooit afgevraagd wat rioolwatersurveillance in de praktijk écht oplevert? Wij doken de literatuur in en brachten in kaart welke concrete gezondheidsacties wereldwijd zijn ondernomen op basis van signalen uit het rioolwater, én hoe deze acties zijn geïmplementeerd.
Onze review is de eerste die dit systematisch beschrijft. Opvallend is dat het merendeel van de gepubliceerde studies geen daadwerkelijke gezondheidsactie rapporteerde, maar bleef bij speculatie of toekomstperspectieven. De meeste geïncludeerde studies (2021–2024) vonden plaats tijdens de COVID-19-pandemie, met stedelijke bewoners en studenten op campussen als belangrijkste doelgroepen. Lokale instanties, zoals de GGD, speelden vaak een centrale rol in zowel de uitvoering als het gebruik van de data.
Wanneer er wél actie werd ondernomen, ging het in 75% van de studies om meerdere maatregelen tegelijk. De meest voorkomende acties waren oproepen tot testen en publieke gezondheidscommunicatie, zoals voorlichting en campagnes. Vaak werden rioolwaterdata gecombineerd met klinische testdata, wat de complementaire waarde van deze surveillancemethode onderstreept. De acties waren meestal reactief (uitbraakmanagement) en minder vaak proactief (preventie of structurele surveillance).
Onze bevindingen laten zien dat rioolwatersurveillance meer is dan een passief monitoringsinstrument: het kan actief beleid sturen. Tegelijkertijd is er nog veel te winnen. Er is behoefte aan meer onderzoek buiten COVID-19, studies in lage- en middeninkomenslanden, betere integratie in structureel gezondheidsbeleid en meer aandacht voor kwetsbare en onderbediende populaties, zoals rurale gebieden en zorginstellingen.
Als je vragen hebt over deze studie, kan je een bericht sturen naar Maarten de Jong via maadjong@ggd.amsterdam.nl
CAPI Quizvraag!
In de vorige nieuwsbrief was de quizvraag “Wat voor informatie kun je uit een Sankey-diagram halen?”. Het juiste antwoord was: “Inzicht in hoe verschillende aannames en ontwerpkeuzes samenhangen en doorwerken in de haalbaarheid en informatiewaarde van een studie”.
De publicatie in de spotlight van deze maand gaat over Trichomonas vaginalis, een relatief zeldzaam pathogeen in Nederland. Tijd dus om je kennis hierover te testen!
De quizvraag van deze week is daarom:
Welke stelling over Trichomonas vaginalis is niet waar?
Infectie met Trichomonas vaginalis is de meest voorkomende non-virale seksueel overdraagbare aandoening wereldwijd.
Infectie met Trichomonas vaginalis is bij 20-50% van de vrouwen symptomatisch.
Deze bacteriële infectie is uitsluitend overdraagbaar door seksueel contact.
De infectie is geassocieerd met vroeggeboorte, maar een causaal verband is (tot zover) niet aangetoond.
Kalender
5 maart
16 t/m 19 maart
Week van de gezondheidsverschillen 2026 – Pharos
Gelijke kansen op gezondheid, ook digitaal.
19 maart
19 maart
24 maart
33e Transmissiedag Infectieziekten – RIVM
Gooiland, Hilversum
15 en 16 april
VHIG congres
Veldhoven
16 april
CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed
14:00-16:00 uur – online
17-21 april
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
