CAPI Nieuwsbrief – mei 2026

Welkom bij de nieuwsbrief van mei! In deze nieuwsbrief kondigen we het eerstvolgende CAPI Café aan dat gaat over stigma bij infectieziekten, en stelt CAPI PhD kandidaat Hester Coppoolse zich voor. Zij vertelt over haar PhD traject dat gaat over infectieziekten in de stad. Daarnaast blikken we terug op de CAPI Academy – Literatuur zoeken in Pubmed, en vind je naast de CAPI-publicatie ‘Gonorroe onder jonge vrouwen’ van jaaronderzoeker Louise de Vos Klootwijk óók een nieuwe publicatie in de spotlight. Vervolgens is er weer een leuke quizvraag, en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!

Uitnodiging CAPI Café – De kracht van beeldvorming: stigma bij infectieziekten

Je bent van harte uitgenodigd voor het volgende hybride CAPI Café op dinsdag 23 juni van 12:00-13:00 uur bijGGD Amsterdam! Tijdens dit café duiken we met Dr. Udi Davidovich (senior onderzoeker bij GGD Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam, vakgroep Sociale Psychologie) in het thema ‘stigma bij infectieziekten’. Hoe ontstaat stigma, en welke mechanismen houden het in stand? In dit café bespreken we waarom het belangrijk is om stigma beter te begrijpen, welke factoren een rol spelen in beeldvorming en percepties, en hoe deze doorwerken in gedrag en zorggebruik. We gaan gebruik maken van specifieke voorbeelden, onder andere uit onderzoek binnen het hiv-veld en getroffen communities. We eindigen met praktische handvatten om stigma aan te pakken. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie.

Ben jij er ook bij op 23 juni? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café zowel online als bij GGD Amsterdam bijwonen. Tot dan!

Meld je aan

Infectieziekten in de stad

Hester Coppoolse, PhD kandidaat bij AWPG Het Sarphati Initiatief

Hoi, ik ben Hester Coppoolse en ik werk sinds augustus 2023 als epidemioloog infectieziektebestrijding bij de GGD Amsterdam. Daarnaast ben ik in 2025 begonnen aan een parttime-promotietraject.

Mijn onderzoek richt zich op uiteenlopende infectieziekten in de stad, zoals schurft, shigellose en mazelen. Zo werk ik aan een retrospectieve studie over de epidemiologie van multiresistente Shigella-infecties, een uitbraakstudie over de recente mazelenuitbraken met een combinatie van epidemiologische en moleculaire data en een prospectieve vragenlijststudie naar de psychosociale impact van langdurige schurft. Vragen uit en aanbevelingen voor de praktijk staan hierin altijd centraal.

Naast mijn werk als epidemioloog/PhD-onderzoeker bij de GGD Amsterdam, werk ik als veldepidemioloog bij Artsen zonder Grenzen. Hiervoor heb ik onder andere in Afghanistan en Myanmar gewerkt aan surveillanceactiviteiten en uitbraakbestrijding. Als ik niet aan het werk ben, vul ik mijn tijd het liefst met reizen, sporten (kitesurfen, hardlopen, tennis, yoga) en gezelligheid.

Terugblik CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed

Tijdens de CAPI Academy van 16 april doken we opnieuw in het thema ‘literatuur zoeken in PubMed’. Het was wederom een groot succes!

Tijdens een interactieve workshop door informatiespecialist dr. Mitch van Hensbergen (Radboud Universiteit) leerden de enthousiaste deelnemers vanuit verschillende GGD regio’s waardevolle strategieën om systematisch literatuur te zoeken in PubMed. De sessie was dynamisch en leerzaam, met volop ruimte voor vragen en discussie.

Ga jij aan de slag met het zoeken van literatuur in PubMed? Klik dan hieronder op de link om gebruik te maken van het handige ‘Zoekplan voor PubMed’ van de Radboud Universiteit.

Bekijk het zoekplan

CAPI Publicatie: Gonorroe onder jonge vrouwen

Wij feliciteren Louise de Vos Klootwijk (CAPI jaaronderzoeker bij awpg Lumens) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Tijdstrends en huidige risicofactoren voor gonorroe onder jonge cisgender vrouwen in Nederland (2018–2024): een retrospectieve studie’ in het Infectieziekten Bulletin. Hieronder lees je meer over deze studie én over de ervaringen van Louise als jaaronderzoeker bij CAPI.

Gonorroe onder jonge vrouwen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Om deze stijging beter te begrijpen, hebben wij invloed van demografische en gedragsmatige risicofactoren onderzocht.

Voor dit onderzoek is gekeken naar vrouwen van 18–24 jaar die zich tussen 2018 en 2024 hebben laten testen bij twee Nederlandse Centra Seksuele Gezondheid. Hieruit is gebleken dat het risicoprofiel voor gonorroe opvallend is veranderd. Waar voorheen vooral demografische risicofactoren centraal stonden, zien we nu een verschuiving naar gedragsfactoren zoals alcoholgebruik, partnernotificatie en het hebben van meerdere sekspartners.

Voor de GGD-praktijk onderstreept dit het belang van gerichte preventiestrategieën die ook asymptomatische vrouwen bereiken. Dit vraagt om versterking van seksuele gezondheidsvoorlichting en laagdrempelige, vroege screening. Innovatieve initiatieven met snelle doorlooptijd en brede toegankelijkheid kunnen hierin een belangrijke rol spelen.

Lees het artikel

Louise deelt haar ervaring

Mijn jaaronderzoek bij awpg Lumens was een leerzame ervaring. Wat ik vooral leuk vond, was de samenwerking met verschillende partijen, zoals de GGD en het LUMC. Daarnaast heb ik veel geleerd door te werken met een nieuw programma. Tegelijkertijd bracht het ook de nodige uitdagingen met zich mee. Het scherp krijgen van het onderzoeksdoel kostte tijd, en het werken met een complexe dataset in een voor mij nieuw programma maakte het soms extra lastig om overzicht te houden. Mijn tip voor GGD-medewerkers die starten met onderzoek: zorg voor duidelijke kaders en een helder doel, zonder die houvast kan je snel verdwaald raken. En blijf ook plezier houden in het proces. De belangrijkste les? Trek op tijd aan de bel als je hulp nodig hebt.

Wist je dat…

… er speciaal voor deskundigen infectiepreventie een reeks van 5 online workshops wordt georganiseerd, gericht op het wetenschappelijk benaderen van dagelijkse werkzaamheden? Deze workshops worden aangeboden door ‘Contrain – Infectiepreventiecoach’ en vinden plaats in mei, juni, juli, en september.

Deskundigen infectiepreventie verzamelen een schat aan informatie, voeren praktijkgericht onderzoek uit en voeren audits uit om veiligheid te waarborgen. Maar waarom blijft die drempel om nieuwe inzichten te delen en bevindingen op papier te zetten vaak te hoog? Tijdens deze workshops wordt deze drempel verlaagd en ga je zien dat dagelijkse werkzaamheden een start kunnen zijn van interessante wetenschappelijke ontdekkingen!

Meer info

Publicatie in de spotlight

Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘Including patient experiences from online sources in guidelines: A natural language processing study on scabies’ geschreven door Lea Lösch, Karlijn Kampman, Elena Syurina, Florian Kunneman, Helena Liekens, Taylor Doughty, Mart Stein, Linda Smid, Aura Timen en Teun Zuiderent-Jerak.

Online-patiëntervaringen opnemen in richtlijnen:
een studie naar het gebruik van AI bij schurft richtlijnen

Richtlijnen in de publieke gezondheid hebben als doel aanbevelingen te doen op basis van de best beschikbare kennis. Die kennis komt meestal uit wetenschappelijk onderzoek, zoals RCT’s, maar ook uit cohortstudies, case series en expert opinions. Toch worden richtlijnen sterker wanneer ze niet alleen leunen op wetenschappelijk bewijs, maar ook op de ervaringen van patiënten. Het verzamelen en systematisch benutten van die ervaringskennis blijkt echter lastig. Bij veel aandoeningen kunnen patiëntenverenigingen input leveren, maar bij infectieziekten is dat door de vaak tijdelijke of soms stigmatiserende aard ingewikkelder.

Tegelijkertijd delen patiënten met bijvoorbeeld schurft wél veel ervaringen online, op fora en sociale media. In dit onderzoek is daarom gekeken of moderne taaltechnologie (natural language processing; NLP, een vorm van AI) kan helpen om grote hoeveelheden online patiëntverhalen te analyseren en zo waardevolle inzichten op te halen.

Voor de herziening van de Nederlandse richtlijn voor schurft analyseerden onderzoekers berichten van mensen die hun ervaringen deelden op het forum dokter.nl tussen 2014 en 2023. Met behulp van een methode die “structural topic modelling” heet, werden overkoepelende thema’s geïdentificeerd die vaak terugkwamen in deze berichten.

In totaal kwamen 13 hoofdthema’s naar voren. Drie daarvan sprongen eruit. Het meest voorkomende thema was onderlinge steun: forumgebruikers gaven vaak aan hoeveel troost en herkenning ze vonden bij elkaar. Het tweede thema was onzekerheid over het juiste behandelplan, gevolgd door het omgaan met hevige jeuk. Ook onderwerpen als alternatieve behandelmethoden, het herkennen van schurft en maatregelen voor schoonmaak en ontsmetting werden veel besproken.

Wat betekende dit onderzoek voor de richtlijnen? De inzichten uit deze online ervaringen zijn besproken door onderzoekers, richtlijnmakers en professionals in de infectieziektebestrijding. Ze gaven een veel beter beeld van wat patiënten daadwerkelijk doormaken, vooral op psychosociaal vlak. Dit heeft geleid tot een speciale paragraaf in de nieuwe richtlijn waarin deze ervaringen worden meegenomen. Daarnaast is er meer aandacht gekomen voor jeuk: hoe bestrijd je die effectief, en wat is goede nazorg na een schurftinfectie?

Het onderzoek laat zien dat NLP een vernieuwende en efficiënte manier kan zijn om ervaringskennis uit een grotere groep patiënten te benutten, zonder patiënten extra te belasten.

Lees hier het volledige artikel

CAPI Quizvraag!

De quizvraag van vorige maand was ‘In Nederland zal de komst van de Aziatische tijgermug waarschijnlijk niet meer volledig te voorkomen zijn. Wat is hiervoor de belangrijkste reden?’. Het juist antwoord was dat de tijgermug via internationale handel en transport continu opnieuw het land binnenkomt.

In de publicatie in de spotlight heb je gelezen over het toepassen van Natural Language Processing (en vorm van AI) in onderzoek. Daarom is de quizvraag van deze maand:
Wat is een groot voordeel van het gebruiken van Natural Language Processing in het onderzoek naar ervaringen van mensen met schurft?