Welkom bij de nieuwsbrief van mei! In deze nieuwsbrief kondigen we het eerstvolgende CAPI Café aan dat gaat over stigma bij infectieziekten, en stelt CAPI PhD kandidaat Hester Coppoolse zich voor. Zij vertelt over haar PhD traject dat gaat over infectieziekten in de stad. Daarnaast blikken we terug op de CAPI Academy – Literatuur zoeken in Pubmed, en vind je naast de CAPI-publicatie ‘Gonorroe onder jonge vrouwen’ van jaaronderzoeker Louise de Vos Klootwijk óók een nieuwe publicatie in de spotlight. Vervolgens is er weer een leuke quizvraag, en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Je bent van harte uitgenodigd voor het volgende hybride CAPI Café op dinsdag 23 juni van 12:00-13:00 uur bijGGD Amsterdam! Tijdens dit café duiken we met Dr. Udi Davidovich (senior onderzoeker bij GGD Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam, vakgroep Sociale Psychologie) in het thema ‘stigma bij infectieziekten’. Hoe ontstaat stigma, en welke mechanismen houden het in stand? In dit café bespreken we waarom het belangrijk is om stigma beter te begrijpen, welke factoren een rol spelen in beeldvorming en percepties, en hoe deze doorwerken in gedrag en zorggebruik. We gaan gebruik maken van specifieke voorbeelden, onder andere uit onderzoek binnen het hiv-veld en getroffen communities. We eindigen met praktische handvatten om stigma aan te pakken. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie.
Ben jij er ook bij op 23 juni? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café zowel online als bij GGD Amsterdam bijwonen. Tot dan!
Hoi, ik ben Hester Coppoolse en ik werk sinds augustus 2023 als epidemioloog infectieziektebestrijding bij de GGD Amsterdam. Daarnaast ben ik in 2025 begonnen aan een parttime-promotietraject.
Mijn onderzoek richt zich op uiteenlopende infectieziekten in de stad, zoals schurft, shigellose en mazelen. Zo werk ik aan een retrospectieve studie over de epidemiologie van multiresistente Shigella-infecties, een uitbraakstudie over de recente mazelenuitbraken met een combinatie van epidemiologische en moleculaire data en een prospectieve vragenlijststudie naar de psychosociale impact van langdurige schurft. Vragen uit en aanbevelingen voor de praktijk staan hierin altijd centraal.
Naast mijn werk als epidemioloog/PhD-onderzoeker bij de GGD Amsterdam, werk ik als veldepidemioloog bij Artsen zonder Grenzen. Hiervoor heb ik onder andere in Afghanistan en Myanmar gewerkt aan surveillanceactiviteiten en uitbraakbestrijding. Als ik niet aan het werk ben, vul ik mijn tijd het liefst met reizen, sporten (kitesurfen, hardlopen, tennis, yoga) en gezelligheid.
Tijdens de CAPI Academy van 16 april doken we opnieuw in het thema ‘literatuur zoeken in PubMed’. Het was wederom een groot succes!
Tijdens een interactieve workshop door informatiespecialist dr. Mitch van Hensbergen (Radboud Universiteit) leerden de enthousiaste deelnemers vanuit verschillende GGD regio’s waardevolle strategieën om systematisch literatuur te zoeken in PubMed. De sessie was dynamisch en leerzaam, met volop ruimte voor vragen en discussie.
Ga jij aan de slag met het zoeken van literatuur in PubMed? Klik dan hieronder op de link om gebruik te maken van het handige ‘Zoekplan voor PubMed’ van de Radboud Universiteit.
Wij feliciteren Louise de Vos Klootwijk (CAPI jaaronderzoeker bij awpg Lumens) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Tijdstrends en huidige risicofactoren voor gonorroe onder jonge cisgender vrouwen in Nederland (2018–2024): een retrospectieve studie’ in het Infectieziekten Bulletin. Hieronder lees je meer over deze studie én over de ervaringen van Louise als jaaronderzoeker bij CAPI.
Gonorroe onder jonge vrouwen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Om deze stijging beter te begrijpen, hebben wij invloed van demografische en gedragsmatige risicofactoren onderzocht.
Voor dit onderzoek is gekeken naar vrouwen van 18–24 jaar die zich tussen 2018 en 2024 hebben laten testen bij twee Nederlandse Centra Seksuele Gezondheid. Hieruit is gebleken dat het risicoprofiel voor gonorroe opvallend is veranderd. Waar voorheen vooral demografische risicofactoren centraal stonden, zien we nu een verschuiving naar gedragsfactoren zoals alcoholgebruik, partnernotificatie en het hebben van meerdere sekspartners.
Voor de GGD-praktijk onderstreept dit het belang van gerichte preventiestrategieën die ook asymptomatische vrouwen bereiken. Dit vraagt om versterking van seksuele gezondheidsvoorlichting en laagdrempelige, vroege screening. Innovatieve initiatieven met snelle doorlooptijd en brede toegankelijkheid kunnen hierin een belangrijke rol spelen.
Louise deelt haar ervaring
Mijn jaaronderzoek bij awpg Lumens was een leerzame ervaring. Wat ik vooral leuk vond, was de samenwerking met verschillende partijen, zoals de GGD en het LUMC. Daarnaast heb ik veel geleerd door te werken met een nieuw programma. Tegelijkertijd bracht het ook de nodige uitdagingen met zich mee. Het scherp krijgen van het onderzoeksdoel kostte tijd, en het werken met een complexe dataset in een voor mij nieuw programma maakte het soms extra lastig om overzicht te houden. Mijn tip voor GGD-medewerkers die starten met onderzoek: zorg voor duidelijke kaders en een helder doel, zonder die houvast kan je snel verdwaald raken. En blijf ook plezier houden in het proces. De belangrijkste les? Trek op tijd aan de bel als je hulp nodig hebt.
… er speciaal voor deskundigen infectiepreventie een reeks van 5 online workshops wordt georganiseerd, gericht op het wetenschappelijk benaderen van dagelijkse werkzaamheden? Deze workshops worden aangeboden door ‘Contrain – Infectiepreventiecoach’ en vinden plaats in mei, juni, juli, en september.
Deskundigen infectiepreventie verzamelen een schat aan informatie, voeren praktijkgericht onderzoek uit en voeren audits uit om veiligheid te waarborgen. Maar waarom blijft die drempel om nieuwe inzichten te delen en bevindingen op papier te zetten vaak te hoog? Tijdens deze workshops wordt deze drempel verlaagd en ga je zien dat dagelijkse werkzaamheden een start kunnen zijn van interessante wetenschappelijke ontdekkingen!
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘Including patient experiences from online sources in guidelines: A natural language processing study on scabies’ geschreven door Lea Lösch, Karlijn Kampman, Elena Syurina, Florian Kunneman, Helena Liekens, Taylor Doughty, Mart Stein, Linda Smid, Aura Timen en Teun Zuiderent-Jerak.
Richtlijnen in de publieke gezondheid hebben als doel aanbevelingen te doen op basis van de best beschikbare kennis. Die kennis komt meestal uit wetenschappelijk onderzoek, zoals RCT’s, maar ook uit cohortstudies, case series en expert opinions. Toch worden richtlijnen sterker wanneer ze niet alleen leunen op wetenschappelijk bewijs, maar ook op de ervaringen van patiënten. Het verzamelen en systematisch benutten van die ervaringskennis blijkt echter lastig. Bij veel aandoeningen kunnen patiëntenverenigingen input leveren, maar bij infectieziekten is dat door de vaak tijdelijke of soms stigmatiserende aard ingewikkelder.
Tegelijkertijd delen patiënten met bijvoorbeeld schurft wél veel ervaringen online, op fora en sociale media. In dit onderzoek is daarom gekeken of moderne taaltechnologie (natural language processing; NLP, een vorm van AI) kan helpen om grote hoeveelheden online patiëntverhalen te analyseren en zo waardevolle inzichten op te halen.
Voor de herziening van de Nederlandse richtlijn voor schurft analyseerden onderzoekers berichten van mensen die hun ervaringen deelden op het forum dokter.nl tussen 2014 en 2023. Met behulp van een methode die “structural topic modelling” heet, werden overkoepelende thema’s geïdentificeerd die vaak terugkwamen in deze berichten.
In totaal kwamen 13 hoofdthema’s naar voren. Drie daarvan sprongen eruit. Het meest voorkomende thema was onderlinge steun: forumgebruikers gaven vaak aan hoeveel troost en herkenning ze vonden bij elkaar. Het tweede thema was onzekerheid over het juiste behandelplan, gevolgd door het omgaan met hevige jeuk. Ook onderwerpen als alternatieve behandelmethoden, het herkennen van schurft en maatregelen voor schoonmaak en ontsmetting werden veel besproken.
Wat betekende dit onderzoek voor de richtlijnen? De inzichten uit deze online ervaringen zijn besproken door onderzoekers, richtlijnmakers en professionals in de infectieziektebestrijding. Ze gaven een veel beter beeld van wat patiënten daadwerkelijk doormaken, vooral op psychosociaal vlak. Dit heeft geleid tot een speciale paragraaf in de nieuwe richtlijn waarin deze ervaringen worden meegenomen. Daarnaast is er meer aandacht gekomen voor jeuk: hoe bestrijd je die effectief, en wat is goede nazorg na een schurftinfectie?
Het onderzoek laat zien dat NLP een vernieuwende en efficiënte manier kan zijn om ervaringskennis uit een grotere groep patiënten te benutten, zonder patiënten extra te belasten.
De quizvraag van vorige maand was ‘In Nederland zal de komst van de Aziatische tijgermug waarschijnlijk niet meer volledig te voorkomen zijn. Wat is hiervoor de belangrijkste reden?’. Het juist antwoord was dat de tijgermug via internationale handel en transport continu opnieuw het land binnenkomt.
In de publicatie in de spotlight heb je gelezen over het toepassen van Natural Language Processing (en vorm van AI) in onderzoek. Daarom is de quizvraag van deze maand:
Wat is een groot voordeel van het gebruiken van Natural Language Processing in het onderzoek naar ervaringen van mensen met schurft?
Richtlijnen worden sterker wanneer ze leunen op ervaringen van patiënten zelf, en niet alleen op wetenschappelijk onderzoek zoals RCTs
Het kan de noodzaak van tijdrovende RCTs verkleinen omdat vele hoeveelheden kennis door NLP opgehaald kunnen worden
Het zorgt ervoor dat patiënten zich gehoord voelen
Patiënten beschrijven hun ervaringen in hun eigen woorden in een voor hen vertrouwde online omgeving, in plaats van in een formele onderzoekssetting.
7 mei
EPI Refereerbijeenkomst – RIVM
12:30-13:30 – online
Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
8 mei
13 mei
Promotie Chrissy Moonen: ‘Three serpents, one goal: Towards the
elimination of hepatitis B, hepatitis C, and HIV in migrant care’
13:00 – Maastricht University. Ook te bekijken via livestream.
18 t/m 22 mei
Infectiepreventieweek
Regionale Zorgnetwerken Antimicrobiële Resistentie (AMR)
21 mei
Maastricht Infectieziekten Symposium (MAAIZS)
Van der Valk hotel Maastricht
21 mei
EPI Refereerbijeenkomst – RIVM
12:30-13:30 – online
Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
28 mei
EPI Masterclass – RIVM
12:30-13:30 – online
9 juni
AMR Zorgnetwerk – RODIN Webinar
19:30-21:00 uur
9 juni
Netwerkbijeenkomst AMR Zorgnetwerk GAIN: ‘Ethische dilemma’s en morele keuzes bij infectieziekte-uitbraken’
16:45-21:00 uur, Radboudumc
11 juni
EPI Masterclass – RIVM
12:30-13:30 – online
28 mei
EPI Masterclass – RIVM
12:30-13:30 – online
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de nieuwsbrief van april! In deze nieuwsbrief zal CAPI PhD kandidaat Daniël Huijten zich voorstellen en vertellen over zijn onderzoek over vaccinatiebereidheid en diversiteit. Daarnaast blikken we terug op het CAPI Café – Klimaatverandering en infectieziekten en vertellen we over onze bijdrage op de Transmissiedag. Verder kun je je nog aanmelden voor de CAPI Academy – Literatuur zoeken in Pubmed en vind je onze tweemaandelijkse literatuurupdate. En uiteraard hebben we weer een leuke quizvraag voor je, en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Na het succes van vorig jaar organiseren we opnieuw een CAPI Academy over het zoeken van literatuur in PubMed! Deze online workshop staat gepland op donderdag 16 april van 14:00 uur tot 16:00 uur en is bedoeld voor GGD-medewerkers.
De vraag “Heb ik nu wel alles gevonden?” komt vast bekend voor. In het grote bos genaamd ‘wetenschappelijke literatuur’, is het soms lastig om de juiste literatuur voor jouw onderwerp te vinden. In deze online workshop gaan we ‘hands on’ aan de slag met het systematisch zoeken van literatuur in PubMed onder leiding van informatiespecialist dr. Mitch van Hensbergen (Radboudumc). Voor deze workshop bereid je een eigen zoekvraag voor, waar je tijdens de workshop mee aan de slag gaat. We beginnen de workshop met een demonstratie in PubMed door de informatiespecialist. Daarna wordt de groep opgedeeld in break-out rooms, waarin je zelf gaat oefenen met het zoeken van literatuur die relevant is voor jouw vraagstuk. De informatiespecialist rouleert tussen de break-out rooms en helpt waar nodig. Na het uitwerken van de zoekvraag komt de groep weer bijeen om de uitwerkingen te bespreken, waarbij waardevolle tips worden gegeven om je zoekstring te verbeteren. Alle deelnemers dienen uiterlijk 8 april een korte voorbereiding aan te leveren.
Er zijn nog een paar laatste plekken beschikbaar! Wil jij deelnemen aan deze CAPI Academy? Meld je dan snel aan via onderstaande link! Er zijn geen kosten aan deelname verbonden.
Mijn naam is Daniël Huijten en ik ben in 2023 begonnen aan mijn PhD traject. Binnen mijn promotieonderzoek staat de volgende vraag centraal: hoe kan de publieke gezondheidszorg de vaccinatiezorg die zij bieden verbeteren, en hoe kan deze beter afgestemd worden op de mensen die gebruik maken van deze service?
Tijdens mijn vorige werk als verpleegkundige longgeneeskunde in het ziekenhuis, werden er regelmatig mensen opgenomen met een COVID-19 infectie die voldeden aan de criteria om een COVID-19 vaccinatie te ontvangen, de mogelijkheid hadden om gevaccineerd te worden, maar dit niet gedaan hadden. Hierdoor groeide mijn interesse in de vaccinatiezorg, en in 2023 kreeg ik de kans om mijn PhD-traject aan dit thema te wijden.
Mijn (co)promotoren (Dr. Rianne Reijs, Prof. Piet Leroy en Prof. Christian Hoebe) en ik willen de vaccinatiezorg verbeteren en toegankelijk maken voor een zo breed mogelijk publiek. Daarom richten wij ons specifiek op de organisatie van deze zorg. Hiervoor hebben wij onder andere een interviewstudie uitgevoerd omtrent de organisatie van maternale vaccinatiezorg en een cross-sectioneel vragenlijstonderzoek naar ‘cross-border vaccinatiegedrag’. Momenteel onderzoeken wij hoe zorgzaam vaccineren een vaste plek kan krijgen binnen de vaccinatiezorg voor kinderen. Hiervoor passen wij de Canadese CARD methode aan naar de Nederlandse situatie. Deze aangepaste versie testen wij vervolgens in een pilot. Met deze methode krijgen professionals een duidelijke, evidence-based en herhaalbare werkwijze om zorgzaam vaccineren toe te passen in hun dagelijkse praktijk, zonder dat dit meer tijd kost.
Met deze verschillende studies willen wij de vaccinatiebereidheid vergroten en de drempel tot vaccinatie verlagen.
Op dinsdag 10 maart vond het eerste CAPI Café van het jaar plaats bij GGD Rotterdam-Rijnmond met het actuele thema ‘Klimaatverandering en infectieziekten’. Spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond nam ons mee in de wereld waar klimaat en gezondheid elkaar raken. Hij belichtte welke infectieziekten in opmars zijn door klimaatverandering, met speciale aandacht voor vectoroverdraagbare en watergerelateerde infecties. Ook zoomde hij in op de unieke uitdagingen én kansen voor de waterrijke deltaregio Rotterdam-Rijnmond, ondersteund door diverse lopende onderzoeken.
Meer weten? CAPI heeft de inhoud samengevat in de factsheet.
Welkom bij onze literatuurupdate van april! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten.
In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.
Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 11 artikelen toegevoegd.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl
Dinsdag 24 maart stond de jaarlijkse Transmissiedag in het teken van verleden, heden en toekomst binnen de infectieziektebestrijding. We blikten samen terug én vooruit: van de geschiedenis van het Rijksvaccinatieprogramma tot Wereld Tuberculosedag, van casuïstiek door de jaren heen tot nieuwe inzichten over het waarderen van briljante mislukkingen. Professionals uit alle disciplines kwamen samen, inspireerden elkaar en bouwden gezamenlijk aan de toekomst van infectieziektebestrijding.
Ook CAPI was aanwezig! We presenteerden een poster met een overzicht van al onze activiteiten en gingen in gesprek met professionals uit het veld. Daarnaast was Ellen Generaal (Programmacoördinator CAPI) onderdeel van het panel in Workshop 7: Samen onderzoek versterken in de GGD‑praktijk. Samen met ervaringsdeskundigen en experts werden deelnemers meegenomen in de onderzoekscyclus, werden er praktische tools en tips gedeeld en werd verteld waar je terecht kunt met onderzoeksvragen of ideeën om de GGD‑praktijk verder te versterken. Je kunt de tool hieronder inzien.
Onze dank gaat uit naar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu voor de uitstekende organisatie van deze inspirerende dag. CAPI kijkt alweer uit naar de volgende editie in 2027!
In de vorige nieuwsbrief was de quizvraag “Welke stelling over Trichomonas vaginalis is niet waar?”. Het juiste antwoord was dat deze bacteriële infectie uitsluitend overdraagbaar is door seksueel contact.
In het recente CAPI Café ‘Klimaatverandering en Infectieziekten’ verschoof de aandacht naar een ander type infectierisico: ziekten die zich verspreiden via vectoren zoals muggen. Spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond liet zien hoe klimaatverandering de verspreiding van onder andere de Aziatische tijgermug beïnvloedt.
Daarom sluit de nieuwe quizvraag aan bij dit thema:
In Nederland zal de komst van de Aziatische tijgermug waarschijnlijk niet meer volledig te voorkomen zijn. Wat is hiervoor de belangrijkste reden?
De tijgermug wordt steeds vaker door trekvogels meegenomen
De tijgermug komt via internationale handel en transport continu opnieuw het land binnen
De tijgermug kan zich in Nederland al jarenlang zelfstandig voortplanten
De tijgermug kan zich beter kan voortplanten in brak water dan de Nederlandse huismug, waardoor hij hier een concurrentievoordeel heeft.
Het deze week (30 maart t/m 3 april) de Week van de Teek is? Met het stijgen van de temperaturen neemt ook de tekenactiviteit toe. De GGD grijpt deze week aan om extra aandacht te vragen voor tekenbeten en Lyme, onder meer via social media en door het uitdelen van tekenverwijderaars.
Een mooi moment om binnen IZB‑onderzoeken stil te staan bij trends in tekenactiviteit en de impact op buitenwerkers. Meer achtergrondinformatie is te vinden op GGDLeefomgeving.nl.
9 april
EPI Masterclass – RIVM
Gooiland, Hilversum
14 april t/m 18 mei
15 en 16 april
VHIG congres
Veldhoven
16 april
CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed
14:00-16:00 uur – online
17-21 april
23 april
EPI Masterclass – RIVM
12:30-13:30 – online
7 mei
EPI Refereerbijeenkomst – RIVM
12:30-13:30 – online
Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
8 mei
13 mei
Promotie Chrissy Moonen: ‘Three serpents, one goal: Towards the
elimination of hepatitis B, hepatitis C, and HIV in migrant care’
13:00 – Maastricht University. Ook te bekijken via livestream.
21 mei
Maastricht Infectieziekten Symposium (MAAIZS)
Van der Valk hotel Maastricht
21 mei
EPI Refereerbijeenkomst – RIVM
12:30-13:30 – online
Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
18 t/m 22 mei
Infectiepreventieweek
Regionale Zorgnetwerken Antimicrobiële Resistentie (AMR)
28 mei
EPI Masterclass – RIVM
12:30-13:30 – online
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de nieuwsbrief van maart! In deze nieuwsbrief vind je de uitnodiging voor de CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed, is er weer een interessante publicatie in de spotlight gezet over Trichomonas vaginalis, en ook lees je over een nieuwe CAPI publicatie van Maarten de Jong over rioolwatersurveillance. Verder kun je je nog aanmelden voor het CAPI Café over klimaatverandering en infectieziekten, hebben we een leuke quizvraag voor je, en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Na het succes van vorig jaar organiseren we opnieuw een CAPI Academy over het zoeken van literatuur in PubMed! Deze online workshop staat gepland op donderdag 16 april van 14:00 uur tot 16:00 uur en is bedoeld voor GGD-medewerkers.
De vraag “Heb ik nu wel alles gevonden?” komt vast bekend voor. In het grote bos genaamd ‘wetenschappelijke literatuur’, is het soms lastig om de juiste literatuur voor jouw onderwerp te vinden. In deze online workshop gaan we ‘hands on’ aan de slag met het systematisch zoeken van literatuur in PubMed onder leiding van informatiespecialist dr. Mitch van Hensbergen (Radboudumc). Voor deze workshop bereid je een eigen zoekvraag voor, waar je tijdens de workshop mee aan de slag gaat. We beginnen de workshop met een demonstratie in PubMed door de informatiespecialist. Daarna wordt de groep opgedeeld in break-out rooms, waarin je zelf gaat oefenen met het zoeken van literatuur die relevant is voor jouw vraagstuk. De informatiespecialist rouleert tussen de break-out rooms en helpt waar nodig. Na het uitwerken van de zoekvraag komt de groep weer bijeen om de uitwerkingen te bespreken, waarbij waardevolle tips worden gegeven om je zoekstring te verbeteren. Alle deelnemers dienen voorafgaand aan de Academy een korte voorbereiding aan te leveren.
Wil jij deelnemen aan deze online CAPI Academy? Meld je dan aan via onderstaande link. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden. Wees er snel bij, want vol=vol!
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘Trends in prevalence of Trichomonas vaginalis among patients of an STI clinic in the Netherlands: a 9-year retrospective study’ geschreven door Karlijn Kampman, Femke Koedijk, Froukje Bosma, Jeannine Hautvast, en Christian Hoebe. Hieronder geeft Maarten een samenvatting van het artikel.
Trends in de prevalentie van Trichomonas vaginalis bij patiënten van een centrum seksuele gezondheid in Nederland: een 9-jaar retrospectieve studie
Trichomonas vaginalis (TV) is een parasiet die zich in het urogenitale systeem van mensen kan vestigen. Bij vrouwen kan TV klachten zoals vaginitis en cervicitis veroorzaken, en bij mannen kunnen klachten zoals uretritis of prostatitis voorkomen. Wereldwijd is TV de meest prevalente niet-virale soa, maar in Europa is de prevalentie van TV laag. In soa poliklinieken in Nederland wordt niet routinematig getest op TV, en ook wordt zelden getest op basis van symptomen of partnernotificatie. Hierdoor is het niet bekend hoeveel TV infecties er daadwerkelijk zijn in Nederland. Om hier meer inzicht in te verkrijgen, heeft het centrum seksuele gezondheid Twente de data van 9 jaar lang routinematig screenen op TV geanalyseerd. Dit onderzoek kan helpen om te bepalen of aanpassing van het TV testbeleid raadzaam is.
In de periode 2014 tot en met 2022 zijn erin totaal 37.577 consulten gedaan waarbij op TV werd getest, waaronder 16.075 vrouwen en 21.502 mannen. Bij elke patiënt is genitaal getest op TV. Bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) is bovendien op alle lichaamslocaties op TV getest. Verder is er bij patiënten die aangaven onbeschermde orale of anale seks te hebben, ook op die lichaamslocaties getest. De resultaten laten zien dat 0.9% van de vrouwen TV positief was, en 0,3% van de mannen TV positief was. Vrouwen met een Nederlands Antilliaanse migratieachtergrond hadden het hoogste vindpercentage (5,2%). Verder was orofaryngeaal het TV vindpercentage het laagst met 0,1%, gevolgd door de anorectale lichaamslocatie met 0,2% en het urogenitale TV vindpercentage was 0,5%.
Ook is in deze studie gekeken naar voorspellers voor het positief testen op TV. Zo hebben mannen en vrouwen die 40 jaar of ouder zijn meer kans op een TV infectie. Ook was het hebben van gonorroe een voorspeller voor het hebben van TV bij zowel mannen als vrouwen. Verder hebben vrouwen met symptomen een grotere kans op een positieve TV testuitslag. Wat etnische achtergrond betreft, zijn mannen en vrouwen met een Nederlands-Antilliaanse achtergrond, mannen met een Surinaamse achtergrond, en vrouwen met een Oost-, West-Europese en Midden- en Zuid-Amerikaanse achtergrond vaker TV-positief.
Deze studie geeft inzicht in de epidemiologie van TV in een setting met lage prevalentie. De onderzoekers concluderen dat routinematig screenen op TV niet nodig is. Het testen op TV is wel raadzaam bij symptomen (met name bij vrouwen), en ook kan testen op TV overwogen worden bij personen met een migratieachtergrond die voorspeller is voor een TV infectie.
Pak je agenda er maar bij, want het eerste CAPI Café van 2026 staat gepland! Op dinsdag 10 maart van 12:00 uur tot 13:00 uur vindt het hybride café plaats bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Deze keer duiken we in het actuele thema ‘klimaatverandering en infectieziekten’ met spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond. George zal ons meenemen in het verband tussen klimaatverandering en infectieziekten. Aan bod komen groepen infectieziekten die geassocieerd zijn met klimaatverandering, met een focus op vectoroverdraagbare infectieziekten en wateroverdraagbare infectieziekten. Ook wordt ingezoomd op de regio Rotterdam-Rijnmond als waterrijke deltaregio.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie. Tot dan!
Wij feliciteren Maarten de Jong (CAPI promovendus bij AWPG Het Sarphati Initiatief) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Public health actions in response to pathogen detection in wastewater and the environment: a scoping review’. In de samenvatting hieronder vind je de highlights van deze studie.
Heb je je ooit afgevraagd wat rioolwatersurveillance in de praktijk écht oplevert? Wij doken de literatuur in en brachten in kaart welke concrete gezondheidsacties wereldwijd zijn ondernomen op basis van signalen uit het rioolwater, én hoe deze acties zijn geïmplementeerd.
Onze review is de eerste die dit systematisch beschrijft. Opvallend is dat het merendeel van de gepubliceerde studies geen daadwerkelijke gezondheidsactie rapporteerde, maar bleef bij speculatie of toekomstperspectieven. De meeste geïncludeerde studies (2021–2024) vonden plaats tijdens de COVID-19-pandemie, met stedelijke bewoners en studenten op campussen als belangrijkste doelgroepen. Lokale instanties, zoals de GGD, speelden vaak een centrale rol in zowel de uitvoering als het gebruik van de data.
Wanneer er wél actie werd ondernomen, ging het in 75% van de studies om meerdere maatregelen tegelijk. De meest voorkomende acties waren oproepen tot testen en publieke gezondheidscommunicatie, zoals voorlichting en campagnes. Vaak werden rioolwaterdata gecombineerd met klinische testdata, wat de complementaire waarde van deze surveillancemethode onderstreept. De acties waren meestal reactief (uitbraakmanagement) en minder vaak proactief (preventie of structurele surveillance).
Onze bevindingen laten zien dat rioolwatersurveillance meer is dan een passief monitoringsinstrument: het kan actief beleid sturen. Tegelijkertijd is er nog veel te winnen. Er is behoefte aan meer onderzoek buiten COVID-19, studies in lage- en middeninkomenslanden, betere integratie in structureel gezondheidsbeleid en meer aandacht voor kwetsbare en onderbediende populaties, zoals rurale gebieden en zorginstellingen.
Als je vragen hebt over deze studie, kan je een bericht sturen naar Maarten de Jong via maadjong@ggd.amsterdam.nl
In de vorige nieuwsbrief was de quizvraag “Wat voor informatie kun je uit een Sankey-diagram halen?”. Het juiste antwoord was: “Inzicht in hoe verschillende aannames en ontwerpkeuzes samenhangen en doorwerken in de haalbaarheid en informatiewaarde van een studie”.
De publicatie in de spotlight van deze maand gaat over Trichomonas vaginalis, een relatief zeldzaam pathogeen in Nederland. Tijd dus om je kennis hierover te testen!
De quizvraag van deze week is daarom:
Welke stelling over Trichomonas vaginalis is niet waar?
Infectie met Trichomonas vaginalis is de meest voorkomende non-virale seksueel overdraagbare aandoening wereldwijd.
Infectie met Trichomonas vaginalis is bij 20-50% van de vrouwen symptomatisch.
Deze bacteriële infectie is uitsluitend overdraagbaar door seksueel contact.
De infectie is geassocieerd met vroeggeboorte, maar een causaal verband is (tot zover) niet aangetoond.
5 maart
16 t/m 19 maart
Week van de gezondheidsverschillen 2026 – Pharos
Gelijke kansen op gezondheid, ook digitaal.
19 maart
19 maart
24 maart
33e Transmissiedag Infectieziekten – RIVM
Gooiland, Hilversum
15 en 16 april
VHIG congres
Veldhoven
16 april
CAPI Academy – Literatuur zoeken in PubMed
14:00-16:00 uur – online
17-21 april
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de nieuwsbrief van februari! In deze nieuwsbrief blikken we terug op de derde editie van het CAPI Symposium en zetten we de winnaars van de Spread The Science award in het zonnetje! Ook kondigen we het eerste CAPI Café van dit jaar aan, dat gaat over klimaatverandering en infectieziekten. Verder maken we kennis met het CAPI-onderzoek naar een AI-gestuurde vaccinatiechatbot door Malek Kari en uiteraard is er weer een uitgebreide literatuurupdate te vinden. Ook hebben we een leuke quizvraag voor je en houden we je via de kalender op de hoogte van alle aankomende events. Veel leesplezier!
Met veel trots op alle sprekers blikken we terug op een fantastische derde editie van het CAPI Symposium-Besmettelijke kennis, dat plaatsvond op 27 januari in Den Bosch.
En besmettelijk was het Symposium zeker; onze ochtendkeynote, Prof.dr. Patricia Bruijning (UMC Utrecht), wist het publiek te enthousiasmeren met een pakkende presentatie over de epidemiologie van luchtweginfecties onder kinderen en de rol van scholen in de verspreiding van infectieziekten. Hier vertelde ze ons meer over de lessen geleerd in de Covid-19 pandemie, en hoe we deze kennis kunnen inzetten in de toekomst. Hoe kunnen we infectieziekten beter signaleren, en beslissen wanneer interventies nodig zijn? Haar presentatie getiteld ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ bracht een mooie discussie op gang, met vele vragen en aanvullende ideeën uit het publiek.
De parallelsessies waren ook dit jaar weer goed gevuld met leuke en diverse presentaties van onderzoekers van GGD’en uit het hele land. Er waren maar liefst 32 presentaties, verdeeld over 8 themasessies. Van vaccinatie tot uitbraakonderzoek, en van reizigerszorg tot seksuele gezondheid, was er voor ieder wat wils. Deze sessies gaven perfect weer waar het Symposium voor staat: het delen van de kennis die binnen GGD’en wordt opgedaan; het verbinden tussen onderzoekers, de praktijk en beleid; het uitwisselen van ideeën. Ook werd dit jaar weer gestemd op de beste spreker. Jonna Wijburg, onderzoeker bij GGD Rotterdam-Rijnmond, ging met de troffee naar huis!
De tweede keynote van de dag werd gegeven door Prof.dr. Rik Crutzen (Universiteit van Maastricht). Zijn presentatie “Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?” was een betoog over de synergie tussen gedragsverandering en infectieziektebestrijding. Diverse projecten werden uitgelicht in de presentatie. Zo lichtte hij toe wat de meerwaarde is van intervention mapping bij het stellen van de juiste vragen, en waarom we een participatieve benadering moeten omarmen. Daarnaast benadrukte hij dat we elkaar nodig hebben en dat samenwerken over de disciplines heen essentieel is. Zijn conclusie was duidelijk: Ja, tussen gedragsverandering en infectieziektebestrijding is er sprake van echte liefde!
De netwerkmomenten werden door de deelnemers goed benut om collega’s uit het veld te spreken, na te praten over de presentaties en te genieten van lekkere hapjes. Wij gingen met een hoofd vol nieuwe inspiratie naar huis en we hopen jullie ook.
Namens CAPI: bedankt aan alle sprekers voor de leuke, leerzame presentaties, en aan alle deelnemers voor hun positieve en enthousiaste bijdrage tijdens de dag. Tot volgend jaar 😊
Pak je agenda er maar bij, want het eerste CAPI Café van 2026 staat gepland! Op dinsdag 10 maart van 12:00 uur tot 13:00 uur vindt het hybride café plaats bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Deze keer duiken we in het actuele thema ‘klimaatverandering en infectieziekten’ met spreker George Sips (MD PhD) van GGD Rotterdam-Rijnmond. George zal ons meenemen in het verband tussen klimaatverandering en infectieziekten. Aan bod komen groepen infectieziekten die geassocieerd zijn met klimaatverandering, met een focus op vectoroverdraagbare infectieziekten en wateroverdraagbare infectieziekten. Ook wordt ingezoomd op de regio Rotterdam-Rijnmond als waterrijke deltaregio.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Rotterdam-Rijnmond. Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie. Tot dan!
Sinds de coronapandemie is het vertrouwen in vaccinaties afgenomen. Wantrouwen, misinformatie en complottheorieën zorgen ervoor dat steeds meer ouders twijfelen over het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). We weten dat een open en empathisch gesprek met zorgverleners kan helpen om vertrouwen te herstellen, maar in de praktijk is daar vaak te weinig tijd voor. In mijn onderzoek kijk ik daarom naar een laagdrempelig alternatief: een AI-gestuurde vaccinatiechatbot.
Mijn onderzoek bestaat uit twee delen die nauw op elkaar aansluiten. In het eerste deel spreek ik met ouders in Rotterdam, met extra aandacht voor ouders uit wijken met een lage sociaaleconomische status en/of een migratieachtergrond. Juist in deze groepen kan de drempel tot zorginformatie hoger liggen, bijvoorbeeld door taalbarrières, beperkte gezondheidsvaardigheden of negatieve ervaringen met de zorg. Ik ga met ouders in gesprek over hoe zij de huidige informatievoorziening rondom het RVP ervaren, waar zij tegenaan lopen bij het zoeken naar informatie en wat zij nodig hebben om een goed geïnformeerde keuze te maken. Daarnaast bespreek ik een vaccinatiechatbot die we samen met het datateam van de GGD ontwikkelen, en vraag ik ouders naar hun verwachtingen, wensen en zorgen. Hierbij gaat het onder andere om taalgebruik, toon, culturele sensitiviteit en wie zij zien als een betrouwbare afzender.
In het tweede deel testen we het chatbot-prototype met dezelfde doelgroep. Ouders gaan in hun voorkeurstaal in gesprek met de chatbot in een gecontroleerde setting, terwijl we via ‘hardop denken’-interviews feedback verzamelen over gebruiksgemak, begrijpelijkheid en vertrouwen in de antwoorden. Op basis daarvan passen we de chatbot steeds verder aan. Dankzij financiering van SocioVax kunnen we in deze fase bovendien een pilot uitvoeren waarin we de effectiviteit van de AI-chatbot meten, specifiek gericht op het verbeteren van vaccinatievertrouwen, attitudes ten opzichte van vaccinatie en vaccinatie-intentie.
De eerste resultaten zijn positief. Ouders zijn enthousiast over het idee van een chatbot, omdat deze laagdrempelig is, taalbarrières kan verkleinen en direct verwijst naar betrouwbare bronnen.
Ik heb een achtergrond in communicatiewetenschappen en een sterke motivatie om bij te dragen aan gelijke kansen in de zorg. Met dit onderzoek hoop ik technologie in te zetten om zorginformatie toegankelijker en eerlijker te maken voor iedereen.
Op het CAPI Symposium werd dit jaar voor het eerst de Spread the Science Award uitgereikt. Met deze nieuwe prijs erkent CAPI de onderzoekers die niet alleen sterk praktijkgericht infectieziekte-onderzoek doen, maar vooral ook uitblinken in het actief en creatief verspreiden van hun resultaten naar professionals, burgers en andere betrokkenen. Van folders tot webinars en van video’s tot publieksbijeenkomsten: de award waardeert initiatieven die wetenschap écht laten landen in de praktijk. En dat leidde meteen tot een bijzonder moment, want er waren niet één, maar twee trotse winnaars!
Tijdens het CAPI Symposium gaven zowel Antje Eugster als Jorg van Beek een pitch, waarin zij ons overtuigden van hun succesvolle aanpak voor het verspreiden en delen van hun onderzoeksresultaten. Hieronder lees je kort waar hun onderzoek over ging en wat maakt dat zij de Spread The Science Award in ontvangst mochten nemen. Met deze prijs willen we hen bedanken voor hun inzet op het gebied van wetenschapscommunicatie en hen nog één keer extra in het zonnetje zetten!
Jorg van Beek – GGD Zuid-Limburg en AWPG Mosa
Co-creatie van een luchtweginfectiepreventie toolbox voor professionals in de huisartsenzorg
De COVID-19-pandemie maakte duidelijk hoe belangrijk goede luchtweginfectiepreventie is in de huisartsenzorg. Eerder kwalitatief onderzoek liet zien dat huisartsen en doktersassistenten behoefte hebben aan overzichtelijke, praktische ondersteuning bij het toepassen van infectiepreventiemaatregelen. In dit onderzoek is daarom samen met deze professionals een infectiepreventie-toolbox ontwikkeld. Een conceptversie werd besproken met 10 huisartsen en 7 doktersassistenten uit 13 praktijken via semigestructureerde interviews. Zij beoordeelden de toolbox als duidelijk, compleet en goed toepasbaar in de praktijk. De intentie tot gebruik was hoog, vooral bij verhoogde infectiedruk. Op basis van hun feedback is de toolbox verder aangescherpt, onder andere door het toevoegen van actuele signalering van respiratoire infectiedruk vanuit de GGD.
De toolbox werd via uiteenlopende kanalen verspreid, waaronder nieuwsbrieven, e-mail, workshops en presentaties. Door samenwerking met huisartsenkoepels, regionale IP & AMR Zorgnetwerken en het RIVM heeft de toolbox inmiddels landelijke zichtbaarheid en wordt deze in meerdere regio’s geïmplementeerd.
Antje Eugster – GGD Brabant-Zuidoost
Infectieziektebestrijding in de dak- en thuislozenopvang; een verkennend onderzoek naar kennis, behoefte en verwachtingen
In de dak- en thuislozenopvang is het risico op infectieziekten verhoogd door de leefomstandigheden en de vaak verminderde weerstand van bewoners. GGD Brabant-Zuidoost voerde daarom een kwalitatief verkennend onderzoek uit onder medewerkers van verschillende opvangorganisaties in Zuidoost-Brabant. Het onderzoek richtte zich op twee doelen: inzicht krijgen in de kennis van medewerkers over infectieziekten, richtlijnen en uitbraakprocedures, en het verkennen van hun behoeften rondom ondersteuning, samenwerking en communicatie met de GGD. Uit de gesprekken bleek dat medewerkers infectieziekten over het algemeen herkennen, maar dat er grote verschillen bestaan in protocollen, preventiemaatregelen en verantwoordelijkheden tussen opvanglocaties. Vooral locaties zonder eigen infectieziektebeleid gaven aan behoefte te hebben aan meer kennis, duidelijke richtlijnen en structurele ondersteuning vanuit de GGD.
Naast onderzoek is sterk ingezet op disseminatie. De resultaten zijn besproken in interne en externe duidingssessies met professionals en beleidsmakers, en vertaald naar een toegankelijke factsheet. Deze is gedeeld met opvangorganisaties en betrokken partners en vormt de basis voor een pilot gericht op het versterken van kennis en samenwerking. Bij succes kan deze aanpak breder worden uitgerold.
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Op welke successen van 2025 kunnen we terugblikken?’. Het juiste antwoord was: de Malediven hebben eerste de moeder-kind transmissie van HIV, syphilis en hepatitis B hebben gestopt; een ‘triple elimination’!
En dan nu: de quizvraag van deze maand!
Op het CAPI Symposium mochten we luisteren naar de keynote van Prof. dr. Patricia Bruijning over onder andere de rol van scholen in de verspreiding van infectieziekten. Tijdens haar presentatie gebruikte zij een Sankey-diagram om te laten zien hoe onderzoekers keuzes maken bij het ontwerpen van een interventie-evaluatie, bijvoorbeeld rond schoolverzuim. Het diagram brengt verschillende aannames en ontwerpkeuzes samen in één overzicht en laat zien hoe complex het is om vooraf te bepalen of een studie haalbaar en informatief zal zijn.
Hieronder (figuur 1.) zie je een voorbeeld van een Sankey-diagram, dat laat zien hoe vaccinatiestatus en recent contact met zieke personen samenhangen met absentie op school.
Figuur 1. Sankey Diagram.
Een Sankey-diagram wordt in onderzoek ingezet om complexe keuzes inzichtelijk te maken. Dat brengt ons bij de quizvraag: Wat voor informatie kun je uit een Sankey-diagram halen?
Inzicht in welke ontwerpelementen afzonderlijk de grootste invloed hebben op de uitkomst van een studie
Inzicht in welke aannames vooraf expliciet moeten worden vastgelegd bij het ontwerpen van een interventie
Een kwantitatieve onderbouwing van de optimale steekproefgrootte voor een interventiestudie
Inzicht in hoe verschillende aannames en ontwerpkeuzes samenhangen en doorwerken in de haalbaarheid en informatiewaarde van een studie
Welkom bij onze literatuurupdate van februari! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten.
In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.
Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 14 artikelen toegevoegd.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl.
5 februari
12 februari
2e Nederlandse Vaccinatie Dag 2026
Congrescentrum De Eenhoorn in Amersfoort, Nederland
5 maart
16 t/m 19 maart
Week van de gezondheidsverschillen 2026 – Pharos
Gelijke kansen op gezondheid, ook digitaal.
19 maart
19 maart
24 maart
33e Transmissiedag Infectieziekten – RIVM
Gooiland, Hilversum
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de eerste CAPI nieuwsbrief van het jaar, waarin wij allereerst iedereen een heel gezond en gelukkig 2026 wensen! In deze editie kijken we terug op onze activiteiten in 2025, nodigen we je uit om deel te nemen aan het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis, en brengen we een nieuwe publicatie van Babette van Deursen over datagedreven infectieziektebestrijding onder de aandacht. Ook lichten we het recent verschenen infectieziekteboek uit. Verder staat er een interessante publicatie in de spotlight, vind je zoals gebruikelijk een nieuwe quizvraag, en sluiten we af met de kalender voor de komende twee maanden. Veel leesplezier!
CAPI blikt terug op een goed gevuld 2025, vol mooie bijeenkomsten, onderzoek, ontwikkelingen en kennisdeling: precies wat CAPI belangrijk vindt!
Het Infectieziekten onderzoek uitgevoerd binnen CAPI werd actief voortgezet, door onze 16 PhD kandidaten en 3 nieuwe jaaronderzoekers, die allen werken aan vraagstukken uit de praktijk. Ook dit jaar zijn er weer mooie stappen gemaakt om kennis op te doen en deze te verspreiden, door maar liefst 7 gepubliceerde wetenschappelijke artikelen en vele presentaties op congressen.
In januari 2025 trapten we het jaar af met het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis, waar GGD-infectieziekten onderzoek werd gepresenteerd door professionals uit het hele land. De positieve sfeer zette de toon voor de andere CAPI evenementen van de rest van het jaar. De CAPI Cafés werden weer met veel enthousiasme bezocht. Dit jaar kwamen de thema’s privacy in onderzoek, AMR, en inclusief onderzoek aan bod. CAPI introduceerde in 2025 ook de CAPI Academy’s, hands-on workshops waar deelnemers aan de slag zijn gegaan met praktische onderzoek-skills. Leerzaam, en leuk!
Onze platforms- de nieuwsbrief en de website- bleven groeien, qua inhoud, bezoekers en abonnees. Ook op LinkedIn worden onze activiteiten steeds beter gevonden.
Wij voelen veel betrokkenheid van GGD’ers en partners bij onze acties, en dit is voor ons een grote drijfveer om ons te blijven inzetten voor onze doelen. Achter de schermen blijven we daarom altijd bezig om ons te ontwikkelen, scholing en carrièrekansen te bieden voor GGD-medewerkers, samenwerking te bevorderen en te werken naar toepassing van wetenschappelijke kennis in de praktijk. Ook in 2026 zullen we ons blijven inzetten; we kijken uit naar weer een vol en inspirerend jaar voor CAPI!
Op dinsdag 27 januari 2026 organiseren we de derde editie van het jaarlijkse
CAPI Symposium – Besmettelijke Kennis bij Congrescentrum 1931 in
‘s-Hertogenbosch. Dit symposium staat in het teken van onderzoek op het gebied van infectieziektebestrijding, infectiepreventie, seksuele gezondheid, reizigersadvisering, en tuberculosebestrijding, uitgevoerd door én voor GGD’en.
Naast presentaties over praktijkgericht infectieziekte-onderzoek staan er deze editie wederom twee keynote lectures op het programma: ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ door Prof.dr. Patricia Bruijning-Verhagen en ‘Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?’ door Prof.dr. Rik Crutzen.
Ben jij er ook bij? Meld je dan uiterlijk 12 januari 2026 aan!
Wij feliciteren Babette van Deursen (promovendus bij AWPG AMPHI) en co-auteurs met het onlangs gepubliceerde artikel ‘Data-Driven Infectious Disease Control: Qualitative Study of Professionals’ Attitudes, Barriers, and Needs’.
In de samenvatting hieronder vind je de highlights van deze studie. Het gehele artikel lees je hier!
Datagedreven werken krijgt binnen de infectieziektebestrijding steeds meer aandacht. Het stelt professionals in staat sneller te signaleren en proactief te handelen bij uitbraken. Maar hoe ervaren professionals dit in de praktijk? Welke obstakels komen ze tegen en wat hebben zij nodig om data om te zetten in actie? Ons onderzoek betrof 36 IZB-professionals van verschillende GGD’en, waaronder artsen, verpleegkundigen, epidemiologen, beleidsadviseurs en managers. Via online focusgroepen bespraken zij hun ervaringen met datagedreven werken, de waarde die zij eraan toekennen en de factoren die het gebruik beïnvloeden.
Uit de gesprekken kwamen vijf thema’s naar voren: huidige werkomgeving, betekenis van datagedreven werken, toegevoegde waarde, participatie vanuit het team en ontwikkeling en implementatie. Deelnemers merkten dat, ondanks bestaande initiatieven, data nog beperkt worden vertaald naar concrete acties. Hun houding en betrokkenheid verschillen, afhankelijk van rol, kennis, tijd en bereidheid tot verandering.
Een landelijke visie, duidelijke rolverdeling en heldere protocollen werden genoemd als cruciale voorwaarden om datagedreven werken te verbeteren. IZB-professionals zien vooral kansen: data kunnen hen helpen sneller en gerichter te handelen bij uitbraken, mits de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn.
Het onderzoek laat zien dat investeren in een gezamenlijke visie, ondersteunende werkomgeving en duidelijke rollen kan helpen om datagedreven infectieziektebestrijding toekomstbestendig te maken. Wil je meer weten over de inzichten en aanbevelingen van IZB-professionals? Lees het volledige artikel hier!
Door Christian Hoebe, voorzitter en programmaleider bij CAPI vanuit AWPG Mosa
In een tijd waarin infectieziekten vrijwel dagelijks het nieuws halen, is er nu een nieuw, compleet Nederlandstalig standaardwerk verschenen: Infectieziektenbestrijding, uitgegeven door Van Gorcum (zie afbeelding). Onder redactie van drie artsen M+G infectieziektebestrijding – Jeannette de Boer, Toos Waegemaekers en Hans van den Kerkhof – en met bijdragen van maar liefst veertig auteurs uit het veld, biedt dit boek een uniek en actueel overzicht van alle kennisdomeinen van de Nederlandse infectieziektebestrijding.
De COVID-19-pandemie, recente uitbraken van mazelen en mpox en de voortdurende discussie over vaccinaties hebben laten zien hoe groot de impact van infectieziekten op onze samenleving is. Veel mensen hebben er een mening over, maar hoe werkt de bestrijding nu écht? Welke organisaties en professionals zijn betrokken, hoe zit het met wet- en regelgeving, wie mag welke maatregelen nemen en op basis waarvan? En hoe houden we zicht op wat er speelt of dreigt?
Dit leerboek geeft heldere antwoorden op deze vragen. De basisprincipes van infectieziektebestrijding worden stap voor stap uitgelegd, zowel binnen de Nederlandse context als vanuit internationaal perspectief, rijk geïllustreerd met praktijkvoorbeelden. Naast organisatie, wetgeving en diagnostiek is er ruime aandacht voor thema’s als zoönose, vectoren, antimicrobiële resistentie, planetaire gezondheid, tuberculosebestrijding en seksuele gezondheid.
Infectieziektenbestrijding is daarmee ook voor iedereen betrokken bij CAPI een onmisbare bron van kennis – van arts M+G, verpleegkundige, epidemioloog en beleidsmedewerker tot arts-assistent en student. De veertig auteurs hebben ieder vanuit hun eigen expertise bijgedragen om dit complexe vakgebied toegankelijk, scherp en inspirerend neer te zetten.
Referentie: Infectieziektenbestrijding – Jeannette de Boer, Toos Waegemaekers & Hans van den Kerkhof (red.)
ISBN: 9789465070421
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Welke bacterie is hittebestendig (sporen) en kan toxines produceren in etensrestjes die te lang op tafel hebben gestaan?’. Het juiste antwoord was: Bacillus cereus. Hopelijk heb je iets aan deze kennis gehad tijdens de kerst!
Met deze eerste quizvraag van het jaar staan we ook even stil bij 2025. Het was een jaar met veel gebeurtenissen wereldwijd in de IZB. Tussen de mazelen uitbraak en de stop van USAID, was het een intens jaar. Echter waren er ook een aantal successen! Op welke successen van 2025 kunnen we ook terugblikken?
Burundi, Egypte en Fiji hebben Schistosoma geëlimineerd.
De Malediven hebben als eerste de moeder-kind transmissie van HIV, syphilis en hepatitis B gestopt, oftewel “triple elimination” van deze drie ziekten.
De aanneming van het WHO-uitbraakakkoord: een krachtig voorbeeld van wat multilateralisme kan bereiken wanneer landen kiezen voor samenwerking boven verdeeldheid.
Brazilië, Paraguay en Timor-Leste zijn malaria-vrij verklaard.
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘The influence of case factors and system factors on the timeliness of testing and contact tracing for COVID-19 in The Netherlands’ geschreven door Jizzo Bosdriesz, Elke den Boogert, Suzan van Dijken, Nicole Dukers, Hannelore Götz, Irene Goverse, Tjalling Leenstra, Mariska Petrignani, Stijn Raven, Maarten Schim van der Loeff, Susan van den Hof, Kirsten Wevers, en Amy Matser. De samenvatting van het artikel lees je hieronder.
De invloed van casus- en systeemfactoren op de tijdigheid van testen en contactonderzoek voor COVID-19 in Nederland
Tijdens de COVID-19 pandemie waren laagdrempelig testen en het uitvoeren van bron- en contactonderzoek (BCO) essentieel om verdere transmissie van SARS-CoV-2 te voorkomen. Vanwege de korte incubatietijd van SARS-CoV-19 was het belangrijk om het BCO zo snel mogelijk uit te voeren. Maar welke factoren beïnvloeden de duur van het BCO? In deze studie werkten 9 GGD regio’s samen met het RIVM om de tijdigheid van BCO te onderzoeken, en te onderzoeken welke casus- en systeemfactoren de tijdigheid van het BCO-proces bij COVID-19 beïnvloedden.
De onderzoekers verzamelden data van 384.591 symptomatische personen die positief getest waren van 1 juni 2020 tot 28 februari 2021 in de 9 deelnemende GGD-regio’s. De mediane tijdsintervallen tussen de verschillende stappen van het BCO werden berekend. Met multi-level logistische regressieanalyses werden associaties tussen casus- en systeemfactoren en vertraging in het BCO onderzocht.
De resultaten laten zien de mediane tijd tussen het krijgen van symptomen en de start van het BCO 3 dagen was. Verschillende casusfactoren hielden verband met een vertraagd BCO (>3 dagen). Zo hadden personen met een hogere leeftijd (>34 jaar), personen met een migratieachtergrond, en niet-werkenden, hogere odds op vertraging in het BCO. Personen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg of in het onderwijs hadden juist een significant lagere odds op een vertraagd BCO in vergelijking met andere beroepsgroepen. Als laatste waren een hogere caseload per bron-en contactonderzoeker en een afgeschaald BCO geassocieerd met hogere odds op een vertraagd BCO.
Hoewel BCO tijdens de COVID-19-pandemie voordelen kan hebben gehad door mensen aan te zetten tot isolatie of quarantaine voordat vaccins beschikbaar waren, en het verzamelen van data voor surveillance, wijzen de tijdsintervallen erop dat handmatige uitvoer van het BCO op grote schaal niet snel genoeg was om transmissieketens te doorbreken. Digitale BCO-tools die werden ingezet, zoals de CoronaMelder app, waren veelbelovend, maar hun toegevoegde waarde blijft nog onzeker. Wat mogelijk wél helpt, is het betrekken van burgers om hoog-risico contacten te identificeren en te informeren. Op die manier kan het traditionele BCO doelgericht worden ingezet voor hoog-risico populaties.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl.
8 januari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – Inferring SARS-CoV-2 infections from longitudinal serological VASCO data & From tool to Practice: Privacy Considerations When Using AI in Research. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
22 januari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
27 januari
CAPI Symposium – Besmettelijke kennis
Congrescentrum 1931 ‘s-Hertogenbosch
2 en 3 februari
NVIB Tweedaagse
Conferentiecentrum Koningshof in Veldhoven
5 februari
RIVM – online EPI refereerbijeenkomst
12.30-13.30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
3 februari
8e MINC-LINK hybride symposium: Superbugs: van krabben tot crisis
17.00 – 22.15 uur – Lumière Cinema Maastricht
12 februari
2e Nederlandse Vaccinatie Dag 2026
Congrescentrum De Eenhoorn in Amersfoort, Nederland
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Een winters welkom bij de laatste CAPI nieuwsbrief van het jaar! Leuk dat je meeleest. Om dit jaar af te sluiten hebben we een feestelijke inhoud. Je kunt je aanmelden voor het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis, en lezen over het afgeronde onderzoek van Colette van Bokhoven over lastige situaties bij bron- en contactonderzoek. Ook hebben we een korte terugblik op CAPI op internationaal congres, en vind je de nieuwe publicatie van PhD kandidaat Sunia Somra over schurft notificatie onder studenten. We hebben ook ditmaal weer een leuke, kerstige, quizvraag met een leuk feitje om tijdens het kerstdiner uit te blinken. Zoals gebruikelijk vind je ook weer de literatuurupdate en de kalender voor de komende twee maanden. Veel leesplezier en alvast hele fijne feestdagen gewenst!
Op dinsdag 27 januari 2026 organiseren we de derde editie van het jaarlijkse
CAPI Symposium – Besmettelijke Kennis bij Congrescentrum 1931 in
‘s-Hertogenbosch. Dit symposium staat in het teken van onderzoek op het gebied van infectieziektebestrijding, infectiepreventie, seksuele gezondheid, reizigersadvisering, en tuberculosebestrijding, uitgevoerd door én voor GGD’en.
Naast presentaties over praktijkgericht infectieziekte-onderzoek staan er deze editie wederom twee keynote lectures op het programma: ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ door Prof.dr. Patricia Bruijning-Verhagen en ‘Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?’ door Prof.dr. Rik Crutzen.
Ben jij er ook bij? Meld je dan uiterlijk 12 januari 2026 aan!
Colette van Bokhoven deed onderzoek naar lastige situaties bij bron- en contactonderzoek bij AWPG AMPHI. Onlangs is haar onderzoek afgerond én is het artikel gepubliceerd in het Infectieziekten Bulletin. Het artikel lees je hier. In deze rubriek vertelt Colette kort over de resultaten en implicaties voor de praktijk, en deelt ze haar ervaringen met het doen van onderzoek naast haar GGD-werk.
In deze studie hebben we onderzocht welke factoren bijdragen aan het feit dat een BCO door professionals als lastig wordt ervaren, en ook welke factoren de uitvoering van BCO beïnvloeden. We hebben hiervoor 15 IZB-, SG- en TBC-professionals geïnterviewd.
Deze professionals benoemden een diversiteit aan factoren. De factoren die een BCO lastig maken vallen onder de thema’s: de cliënt, maatregelen uit de richtlijn, de professional en de werkomgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld aan weerstand bij een cliënt bij de uitvoering van een BCO. Bij de factoren die meespeelden bij het handelen van de professional werden dezelfde thema’s genoemd, met het ziektebeeld als aanvulling hierop. Voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat professionals bij cliënten die kwetsbaar zijn of bij een ernstige ziekte meer effort stoppen in het BCO. We concludeerden dat een BCO soms best lastig kan zijn en niet altijd op dezelfde wijze wordt uitgevoerd.
Terug naar de praktijk
Om professionals te ondersteunen bij het handelen in lastige BCO-situaties, adviseren wij meer training in gespreksvaardigheden. Om daarnaast te voorkomen dat er ongewenste variatie ontstaat in het handelen bij lastige BCO-situaties, is het belangrijk dat GGD-professionals deze situaties met elkaar bespreken en reflecteren op hun handelen, zowel al tijdens de opleiding, maar ook later tijdens casuïstiek overleggen of intervisies.
Wat vond je leuk?
Ik vond vooral het doen van de interviews en de analyse van de data leuk om te doen. Ik heb echt leuke gesprekken met de deelnemers gehad.
Wat was een uitdaging?
De grootste uitdaging vond ik de balans tussen voortgang houden in het onderzoek en daarnaast mijn werk op de GGD, met daarbij veel landelijke taken. Er waren momenten dat deze combi echt wel pittig was.
Heb je tips voor GGD-medewerkers die starten met onderzoek?
Ik denk dat het goed is om naar je totale workload te kijken voordat je start. En als je onderzoek niet fulltime doet, om dan bij een al lopend project aan te sluiten. Als je alles van voor tot achter zelf moet doen, is dat best pittig in 1 jaar, zeker als dat ook nog deeltijd is.
Wat is de belangrijkste les die je is bijgebleven?
Dat is niet één les, maar meer het doorlopen van het hele onderzoeksproces. Ik kan hierdoor onderzoeksstudenten bij de GGD nu ook beter begeleiden.
Het organiserend comité van de preconference.
EPH Conference: AMPHI en CEPHIR in Helsinki!
Door Hélène Voeten, CAPI programmaleider bij AWPG CEPHIR
Van 12 tot 15 november was de 18e European Public Health Conference in Helsinki. De dag ervoor was een pre-conference workshop over vaccinatie-uptake en vaccinatietwijfel. Daar mochten Daphne Bussink-Voorend (AMPHI) en ikzelf (CEPHIR) presenteren, naast bijdragen vanuit de ECDC en de Babeș-Bolyai universiteit in Roemenië. We begonnen de ochtend met een ‘human bingo’, waardoor veel mensen al even informeel kennis met elkaar hadden gemaakt. Daarna volgden presentaties afgewisseld met groepswerk, waarbij iedereen actief aan de slag ging met het 5C-model, barrières en interventies. Het was een geslaagde ochtend, met deelnemers die vol lof waren en die elkaar de rest van het congres telkens weer zagen en spraken.
Het congres zelf was heel breed, van mentale gezondheid en jeugd tot e-health en desinformatie. Er was veel aandacht voor vaccinatietwijfel en ander gedragsonderzoek, wat ikzelf 2 jaar geleden op de ESCAIDE een beetje had gemist. Leuk was ook het gratis klassieke concert in het concertgebouw en het ‘nordic walking’ vroeg in de ochtend. En Helsinki is een mooie stad, waar we ook nog een Klimt-tentoonstelling konden meepikken.
CAPI in Warschau
Door Lynn Eggink, CAPI programmacoördinator bij Awpg Lumens
ESCAIDE is Europa’s grootste conferentie voor toegepaste infectieziekte-epidemiologie, georganiseerd door European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Jaarlijks komen hier honderden professionals uit wetenschap, beleid en praktijk samen rondom infectieziektepreventie en -bestrijding.
De centrale thema’s van ESCAIDE 2025 waren evidence in public health, One Health en health equity. Daarbij lag de nadruk op hoe wetenschappelijke inzichten vertaald kunnen worden naar beleid en praktijk, de verwevenheid van mens-, dier- en milieugezondheid, en het bevorderen van inclusiviteit en gelijke toegang tot zorg.
En natuurlijk was CAPI daarbij! Samen met collega’s uit de vijf verschillende academische werkplaatsen waren we zichtbaar aanwezig. We deden nieuwe ideeën op, versterkten bestaande samenwerkingen en kregen volop inspiratie voor de praktijk.
Onze bijdragen:
Dank aan ECDC en alle betrokkenen voor een geslaagde editie van ESCAIDE 2025!
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Vele onderzoeken worden uitgevoerd op W.E.I.R.D. populaties: Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic. Waarom kan dit een probleem zijn? ’. Het juiste antwoord was: De resultaten worden gegeneraliseerd, terwijl de onderzoekspopulatie geen goede afspiegeling is van de totale bevolking.
Voor deze nieuwsbrief hebben we een leuke quizvraag in kerstsfeer! Elk jaar krijgen 650 000 mensen een voedselvergiftiging. Helaas, ook tijdens kerst kan je de pineut zijn… Ja, wie wil kerst nou op de wc doorbrengen door een avondje gourmetten? Daarom is de quizvraag: welke bacterie vormt hittebestendig sporen en kan toxines produceren in etensrestjes die te lang op tafel hebben gestaan?
Bacillus cereus
Escherichia coli
Listeria
Vibrio
Het aantal schurftgevallen onder jongvolwassenen neemt toe, waaronder ook de studenten. Het is essentieel dat studenten die schurft hebben hun contacten volledig en tijdig waarschuwen, zodat verdere verspreiding van schurft kan worden voorkomen. Daarom onderzochten wij welke sociaalpsychologische determinanten hierbij een rol spelen.
Voor ons onderzoek hebben wij interviews afgenomen met 15 studenten uit verschillende studentensteden die recentelijk schurft hadden gehad.
Uit de interviews bleek dat de meeste participanten hun contacten wel correct informeren, maar casual bedpartners vaak niet of te laat worden gewaarschuwd. Deelnemers gaven daarnaast aan dat de richtlijnen voor contactwaarschuwing soms onduidelijk zijn. Ook voelen zij zich geregeld onzeker over hoe zij zelf besmet zijn geraakt en of de behandeling daadwerkelijk werkt. Emoties spelen eveneens een rol: negatieve gevoelens zorgen er soms voor dat contacten helemaal niet of pas later worden geïnformeerd. Daarnaast blijkt de aard van de relatie belangrijk. Zo vertelde een deelnemer dat ze na een one night stand de ander tóch waarschuwde voor schurft, simpelweg omdat hij “aardig” was. Hoewel de meeste participanten denken dat hun medestudenten hun contacten zouden waarschuwen, noemden zij toch verschillende redenen waarom dit in de praktijk niet altijd gebeurt. Schaamte, angst voor stigma en het zelf niet ontvangen van een waarschuwing werden daarbij vaak genoemd. Bovendien werd erkend dat er buiten de studentencommunity nog steeds stigma rond schurft bestaat, wat contactwaarschuwing extra lastig kan maken.
Door kennis en bewustwording, emoties, sociale normen en stigma aan te pakken, kunnen studenten beter worden ondersteund bij het tijdig en correct waarschuwen van hun contacten. Het is belangrijk dat zij zich bewust zijn van de gevolgen van het niet informeren van hun casual bedpartners. Door schurft bespreekbaar te maken, kan stigmatisering buiten de studentenwereld worden verminderd. Daarnaast is het cruciaal dat het positieve gedrag wordt gestimuleerd, bijvoorbeeld de meerderheid van de studenten waarschuwt zijn of haar contacten.
Hebben wij je nieuwsgierig gemaakt naar het onderzoek? De publicatie is terug te lezen via de volgende link: Socio-psychological determinants of scabies contact notification among Dutch students: A qualitative study | PLOS Neglected Tropical Diseases
Welkom bij onze literatuurupdate van december! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten.
In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.
Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 15 artikelen toegevoegd.
Deze maand kun je nog een aantal extra artikelen vinden. We zijn er namelijk door een oplettende lezer op geattendeerd dat de artikelen gepubliceerd in de maand juni ontbraken in de literatuurlijst. De artikelen gepubliceerd in de maand juni zijn inderdaad aan onze search ‘ontsnapt’ 😉 door onze jaarlijkse zomerstop. Wij hebben alsnog deze artikelen bekeken en een selectie toegevoegd aan de literatuurlijst. Dank aan onze oplettende lezer!
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl.
11 december
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
18 december
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
27 januari
CAPI Symposium – Besmettelijke kennis
Congrescentrum 1931 ‘s-Hertogenbosch
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de CAPI nieuwbrief! In deze editie vind je de uitnodiging voor het CAPI Symposium, vertellen we over de CAPI onderzoekersdag, en lees je over de nieuwe publicatie van PhD kandidaat Babette van Deursen over uitbraakdetectie na COVID-19. Ook blikken we terug op het laatste CAPI Café over inclusief en participatief onderzoek. Verder maak je kennis met het PhD traject van Daniel Franken over malariapreventie en behandeling en vind je een oproep voor de rubriek ‘van onderzoek naar praktijk’. We hebben een boeiende publicatie uit de literatuurupdate in de spotlight gezet, er staat zoals altijd een nieuwe quizvraag voor je klaar, en tot slot is de kalender voor de komende twee maanden weer up to date. Veel leesplezier!
ZoOp dinsdag 27 januari 2026 organiseren we de derde editie van het jaarlijkse
CAPI Symposium – Besmettelijke Kennis bij Congrescentrum 1931 in
‘s-Hertogenbosch. Dit symposium staat in het teken van onderzoek op het gebied van infectieziektebestrijding, infectiepreventie, seksuele gezondheid, reizigersadvisering, en tuberculosebestrijding, uitgevoerd door én voor GGD’en.
Naast presentaties over praktijkgericht infectieziekte-onderzoek staan er deze editie wederom twee keynote lectures op het programma: ‘Schoolziek of ziek van school? Verspreiding van infectieziekten onder de loep’ door Prof.dr. Patricia Bruijning-Verhagen en ‘Gedragsverandering en infectieziektebestrijding: verstandshuwelijk of echte liefde?’ door Prof.dr. Rik Crutzen.
Ben jij er ook bij? Meld je dan uiterlijk 12 januari 2026 aan!
Op 9 oktober kwamen de jaaronderzoekers, promovendi en de stuurgroep van CAPI samen in ‘s-Hertogenbosch voor een dag vol uitwisseling, verdieping en ontmoeting. In een warme en open sfeer ontstonden waardevolle gesprekken en nieuwe inzichten.
Op het programma stond de interactieve workshop ‘Zien wie je (nog) niet ziet’ door dr. Tessa van Loenen, senior onderzoeker bij het Radboudumc. Tessa deelde inzichten over inclusief onderzoek en gaf handvatten om blinde vlekken te kunnen herkennen en te verkleinen. Ook gingen de onderzoekers in groepjes aan de slag met het oplossen van bekende struikelblokken bij het doen van inclusief onderzoek. In de middag gaven promovendi Jorg van Beek en Daniël Huijten van GGD Zuid-Limburg een energieke workshop over PowerPoint, vol praktische tips om presentaties naar een hoger niveau te tillen. We praatten nog een uurtje na en maakten de iconische trapfoto met alle huidige onderzoekers en stuurgroep!
CAPI PhD kandidaat Babette van Deursen publiceerde onlangs het artikel: ‘A “Pandemic-Proof” Methodology for Outbreak Detection Adapted From COVID-19’s Impact on Notifications of Infectious Diseases in the Netherlands: Surveillance Study’.
Wij feliciteren Babette en co-auteurs met deze mooie prestatie! Hieronder vind je een samenvatting van het onderzoek en de link naar het artikel.
Tijdens de COVID-19 pandemie nam het aantal meldingen van andere meldingsplichtige infectieziekten aanzienlijk af. De precieze impact van de pandemie per infectieziekte is echter onduidelijk. Voor betrouwbare surveillance en uitbraakdetectie is dit inzicht essentieel, zodat hier voor gecorrigeerd kan worden. In dit onderzoek analyseerden we de impact van de COVID-19 pandemie op de infectieziektemeldingen in Nederland en integreerden we deze in een gecorrigeerde alarmgrens voor uitbraakdetectie.
We hebben meldingen van 25 meldingsplichtige infectieziekten in Nederland tussen 2015 en 2023 geanalyseerd. Door incidentieratio’s per COVID-19 periode te berekenen, konden we bepalen welke infectieziekte waren geraakt door de COVID-19 pandemie. Om voor de uitbraakdetectie de afname in meldingen tijdens de COVID-periode te corrigeren, testten we drie correctiemethoden: 1) de COVID-jaren als missing; 2) imputatie met de laatste pre-COVID-observatie; en 3) imputatie met het historische voortschrijdend gemiddelde.
Uit de analyse bleek dat meldingen van malaria, buiktyfus, hepatitis A, meningokokkeninfectie, paratyfus, Q-koorts, shigellose, mazelen, bof en kinkhoest significant minder gemeld waren tijdens de COVID-19-pandemie, maar de duur en omvang van het effect verschilden per infectieziekte. Daarnaast toonden de nieuw berekende alarmwaardes een opvallend verschil ten opzichte van de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde alarmwaarde. De variatie tussen de drie correctiemethodes was echter niet substantieel.
Voor robuuste en betrouwbare uitbraakdetectie is het aan te raden om te corrigeren voor de impact van de COVID-19 op de meldingen van de aangedane infectieziekten, zodat infectieziektebestrijding professionals zo accuraat, tijdig en datagedreven mogelijk kunnen handelen. Verdere validatie door de praktijk is essentieel om de toepasbaarheid van de aangepaste alarmwaarde voor uitbraakdetectie te beoordelen.
Op dinsdag 28 oktober vond het laatste CAPI café van 2025 plaats bij GGD Gelderland-Zuid, met als thema ‘inclusief en participatief onderzoek doen’. Tijdens dit café gaf dr. Tessa van Loenen, onderzoeker bij het Radboudumc, ons een mooi overzicht over het belang van inclusiviteit. Door haar vele jaren ervaring op dit gebied, kon ze ons goed vertellen over de veelvoorkomende barrières die in de weg staan om écht inclusief en participatief onderzoek te doen. Om deze barrières te overkomen, gaf ze praktische tips en handvatten, die we als onderzoekers mee kunnen nemen in het opzetten en uitvoeren van onderzoek.
Meer weten? CAPI heeft de inhoud samengevat in deze factsheet.
Mijn naam is Daniel Franken en ik werk als arts en promovendus bij de GGD Amsterdam. Mijn promotieonderzoek richt zich op malariapreventie en prikaccidenten, met als doel de bestaande richtlijnen binnen de infectiepreventie wetenschappelijk te onderbouwen en te verbeteren.
Tijdens mijn werkzaamheden bij het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) en op de reizigerspoli van de GGD Amsterdam kwam regelmatig de vraag naar voren hoe het beleid rond de in 2017 geïntroduceerde malarianoodbehandeling beter kon worden vormgegeven met name om verspilling van tabletten te voorkomen en het opvolgen van adviezen te verbeteren. Deze noodbehandeling is bedoeld voor reizigers die naar middelmatig malariarisicogebieden reizen en niet altijd toegang hebben tot medische zorg. Bij koorts kunnen zij dan in afgelegen gebieden starten met de noodbehandeling en vervolgens medische hulp zoeken. Begin dit jaar publiceerden we een studie waaruit bleek dat deze adviezen in de praktijk vaak niet goed worden toegepast.
Om beter te begrijpen waarom reizigers de adviezen frequent niet opvolgden, zijn we afgelopen jaar een vervolg onderzoek gestart waarin 19 diepte-interviews met reizigers werden afgenomen. Belangrijke redenen om de noodbehandeling niet te starten bij koorts waren dat klachten als mild werden beoordeeld, dat men alternatieve verklaringen (zoals voedselvergiftiging) aannemelijker vond en dat men bang was voor bijwerkingen. Mogelijke strategieën voor het verbeteren van het beleid in de toekomst zijn het aanbieden van een malariasneltest aan reizigers die naar zeer afgelegen gebieden reizen en het faciliteren van contact met een arts bij koorts. Deze benaderingen verdienen nader onderzoek.
Daarnaast kreeg ik tijdens mijn werk in de infectieziektebestrijding regelmatig vragen over prikaccidenten en het beleid rondom het voorkomen van transmissie van hiv, hepatitis B en C. Er blijkt in de praktijk onduidelijkheid te bestaan over de risico-inschatting, waarbij vooral de aanwezigheid van zichtbaar bloed bepalend is bij intramusculaire prikaccidenten. Om die reden onderzoeken we nu de risico-inschatting van prikaccidenten. Daarnaast zijn we op dit moment bezig met een onderzoek waarin we het aantal hiv-diagnoses bij mensen analyseren die zich daarvoor op Nederlandse spoedeisende hulpen hebben gemeld voor een prik- of seksaccident, en kijken we naar mogelijke verbeteringen, zoals de rol van PrEP bij deze groep. Deze onderzoeken raken verschillende thema’s, en hebben eenzelfde doel namelijk het verbeteren van de infectiepreventie op basis van problemen en vragen uit de praktijk.
Binnen het werkveld van de infectieziektebestrijding wordt op allerlei manieren voortdurend onderzoek gedaan. Maar hoe vertalen deze resultaten zich naar de dagelijkse praktijk binnen de GGD? In deze rubriek laten we zien hoe recent wetenschappelijk onderzoek wordt toegepast in de praktijk. We brengen recent uitgevoerde studies onder de aandacht die belangrijke inzichten geven voor de praktijk van de infectieziektebestrijding.
Heb jij onderzoek gedaan dat een brug slaat tussen wetenschap en praktijk? Werk jij aan een studie die relevant is voor de dagelijkse praktijk van de infectieziektebestrijding, of ken je een goed voorbeeld waarin onderzoeksresultaten al met succes zijn geïmplementeerd? Neem dan contact met ons op via info@capi-consortium.nl, en misschien verschijnt jouw bijdrage wel in één van onze volgende nieuwsbrieven!
In de vorige editie van de CAPI nieuwsbrief was de quizvraag ‘Welke uitspraak over het vermelden van statistische resultaten in een abstract is correct?’. Het juiste antwoord was: Odds ratios met betrouwbaarheidsintervallen zijn waardevoller om te vermelden dan een p-waarde.
Ditmaal staat onze quizvraag in het teken van inclusief onderzoek doen.
Vele onderzoeken worden uitgevoerd op W.E.I.R.D. populaties: Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic. Waarom kan dit een probleem zijn?
De resultaten van een onderzoek zijn altijd ongeldig als enkel de W.E.I.R.D. populatie is onderzocht.
Resultaten op basis van een W.E.I.R.D. onderzoekspopulatie kunnen niet gepubliceerd worden in een goede journal.
De resultaten worden gegeneraliseerd, terwijl de onderzoekspopulatie geen goede afspiegeling is van de totale bevolking.
Door deze aanpak worden altijd dezelfde mensen ondervraagd, wat als belastend voor de deelnemers wordt ervaren.
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuurupdate in de spotlight. Deze keer is dat het artikel ‘Subpopulations with frequent healthcare barriers have increased risk of sexually transmitted infections and dropping out from HIV preexposure prophylaxis care’ geschreven door Eline Wijstma, Vita Jongen, Anders Boyd, Henry de Vries, Maarten Schim van der Loeff, Maria Prins, en Elske Hoornenborg. De samenvatting van het artikel lees je hieronder.
Subpopulaties met frequente barrières in toegang tot zorg lopen meer risico op soa en uitval bij hiv-PrEP
In het nationale PrEP Pilot Programma (NPP) werd gesubsidieerde PrEP-zorg aangeboden voor mensen met een verhoogd risico op het oplopen van hiv. Subpopulaties die barrières ervaren in de toegang tot (PrEP)zorg, kregen prioriteit om deel te nemen aan het NPP. Dit betrof personen <25 jaar oud, transgenders en genderdiverse personen, sekswerkers, personen zonder zorgverzekering, en migranten uit lage- en middeninkomenslanden.
Deze studie had het doel om te beoordelen in hoeverre geprioriteerde en niet-geprioriteerde subpopulaties die deelnamen aan het NPP in Amsterdam baat hadden bij PrEP voor hiv-preventie. Dit werd onderzocht door hun soa- en hiv-incidentie tijdens het gebruik van PrEP te monitoren en te vergelijken. Ook de uitval en terugkomst in PrEP-programma’s werd onderzocht.
Uit de resultaten blijkt dat de hiv-incidentie tijdens het gebruik van PrEP laag was in zowel de geprioriteerde als de niet-geprioriteerde groep. De soa-indicentie was hoger bij bijna alle geprioriteerde groepen in vergelijking met de niet-geprioriteerde groep, behalve bij transgenders en genderdiversen. Verder hadden alle geprioriteerde groepen vaker uitval uit PrEP-zorg dan de niet-geprioriteerde groepen. De uitvallers afkomstig uit lage- en midden-inkomenslanden kwamen vaker opnieuw terug in de PrEP-zorg dan de uitvallers afkomstig uit hoge-inkomenslanden. Uitval bij personen uit hoge-inkomenslanden komt vaak door een lagere ervaren kans op hiv, bijvoorbeeld door veranderd seksueel gedrag, en is daarom niet per se onwenselijk. Echter geven de bevindingen uit deze studie inzichten in de uitdagingen bij het behouden van geprioritiseerde groepen in gesubsidieerde PrEP-programma’s.
Het NPP eindigde in augustus 2024 en sindsdien is de toegang tot PrEP in Nederland aanzienlijk veranderd. De reguliere prijs voor PrEP is hoger dan in het NPP en de tabletten kunnen enkel bij een apotheek verkregen worden, waarbij persoonsgegevens geregistreerd moeten worden. Hierdoor is PrEP niet meer laagdrempelig beschikbaar. De auteurs benadrukken dat PrEP aanbieders maatregelen moeten treffen om de toegang tot PrEP beter te regelen. Het is van belang dat gerichte interventies worden ingezet om barrières tot PrEP-zorg te verminderen en het (voortzetten van) PrEP-gebruik te faciliteren.
13 november
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
14 november
18 november
19 november
Landelijk GHOR Congres – Onze veiligheid in de zorg van morgen!?
‘s-Hertogenbosch
19-21 november
ESCAIDE – Scientific Conference
Warschau
20 november
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
27 november
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
1 december
4 december
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
11 december
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
18 december
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Welkom bij de CAPI nieuwbrief! In deze editie vind je de call for abstracts voor het CAPI Symposium én de aankondiging van een nieuw initiatief: de Spread the Science Award. Ook maak je kennis met het CAPI onderzoek over het inwinnen van reisadvies van Iris Scholte. Verder kun je je aanmelden voor het aankomende CAPI Café over inclusief en participatief onderzoek en blikken we terug op de laatste CAPI Academy. Verder hebben we in deze nieuwsbrief weer een nieuwe quizvraag, een update van recent gepubliceerde literatuur, en een bijgewerkte kalender. Veel leesplezier!
Zoals eerder aangekondigd, organiseert het Consortium van Academische werkplaatsen Publieke Gezondheid – Infectieziekten de derde editie van het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis op dinsdag 27 januari 2026. Ook ditmaal staat het symposium in het teken van infectieziekte-onderzoek uitgevoerd door én voor GGD’en.
Heb jij via een GGD en/of academische werkplaats publieke gezondheid een infectieziekte-onderzoek uitgevoerd? Dan nodigen we je van harte uit om jouw onderzoek in te dienen en de resultaten te presenteren op het CAPI Symposium! Er is ruimte voor presentaties van onderzoek op het gebied van algemene infectieziektebestrijding, reizigersadvisering, seksuele gezondheid, TBC, en pandemische paraatheid.
Via onderstaande button kun je tot en met vrijdag 14 november 2025 een abstract van jouw onderzoek indienen.
Er kunnen enkel onderzoeken worden ingediend waarvan op de dag van het symposium resultaten gepresenteerd kunnen worden.
CAPI gelooft dat praktijkgericht onderzoek écht impact maakt als de resultaten landen op de juiste plek. Daarom introduceren we op het komende CAPI Symposium op 27 januari 2026 iets nieuws: de Spread the Science Award!
Heb jij infectieziekte-onderzoek gedaan én actief werk gemaakt van het delen van je resultaten met (zorg)professionals, burgers, en andere betrokkenen? En vind je het leuk om anderen te inspireren met jouw aanpak? Dan willen wij jou in het zonnetje zetten! ????
Of je nu folders hebt gemaakt, video’s hebt gedeeld, of een webinar hebt georganiseerd: als je jouw resultaten actief hebt verspreid, dan kun jij kans maken op een plek op ons grote podium tijdens het CAPI Symposium om jouw aanpak voor kennisdeling te pitchen. Het publiek bepaalt de winnaar, die naar huis gaat met de Spread the Science Award. De prijs? Een cheque voor een nationaal congresbezoek! Benieuwd naar de procedure? Klik op onderstaande button voor meer informatie!
Mijn naam is Iris Scholte en ik ben junior onderzoeker infectieziektebestrijding bij GGD Hollands Midden. Door verschillende stages tijdens mijn master in Biomedical Sciences ben ik enthousiast geworden over publieke gezondheid, onderzoek en infectieziekten.
Mijn onderzoek richt zich op de beweegredenen van reizigers om wel of geen reisadvies op te zoeken voor reizen met een Europese bestemming. Op de reizigersafdeling van GGD Hollands Midden zagen we in 2024 dat minder dan 2% van de bezoekers die langskwamen voor reisadvies dit deden voor een Europese bestemming. Voor verre reizen zoals naar Azië of Zuid-Amerika wordt vaak wel gedacht aan reisadviezen, maar reizigers naar landen zoals Roemenië en Albanië denken daar niet altijd aan, terwijl voor die landen ook vaccinaties en hygiënemaatregelen worden aangeraden. Daarnaast zijn er ook nog landen waar de te nemen maatregelen afhangen van de reiziger zelf – denk bijvoorbeeld aan iemand met een kwetsbare gezondheid – of van de activiteiten die tijdens de reis worden ondernomen, zoals een langdurige vakantie in bosrijk gebied waardoor mensen meer risico lopen op tekenbeten.
Aan de hand van interviews met reizigers willen we onderzoeken wat bevorderende en belemmerende factoren zijn voor hen om reisadvies in te winnen. Hiervoor gaan we zowel reizigers die wel reisadvies hebben opgezocht interviewen als reizigers die dit niet hebben gedaan. Met deze informatie hopen we reizigers die zich niet bewust zijn van reis-gerelateerde infectieziekterisico’s in Europa maar wel risico lopen, in de toekomst beter te bereiken.
Verder ben ik in mijn vrije tijd graag bij familie en vrienden. Ik lees graag – en doe dat ook veel tijdens mijn reistijd van Amersfoort naar de GGD in Leiden. Ook vind ik buiten zijn heerlijk; of het nou een rondje hardlopen in de buurt is, een wandelweekend in het buitenland of lekker in de moestuin.
Je bent van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het volgende hybride CAPI Café op dinsdag 28 oktober van 12:00-13:00 uur bij GGD Gelderland-Zuid! Tijdens dit café duiken we met dr. Tessa van Loenen, senior onderzoeker bij het Radboudumc, in het thema ‘inclusief en participatief onderzoek’. Hoe maak je onderzoek écht inclusief, en kan dat wel? In dit café bespreken we waarom het belangrijk is om onderzoek inclusiever te maken, welke aandachtspunten en valkuilen er zijn, en hoe je participatieve methoden kunt toepassen in je eigen praktijk. Je krijgt praktische handvatten om je onderzoek nog inclusiever in te richten, van het betrekken van deelnemers bij het onderzoeksontwerp tot het omgaan met praktische en ethische aspecten.
Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Gelderland-Zuid.
… het RIVM budget beschikbaar stelt voor vier onderzoeksprojecten op het thema ‘vaccineren en doelgroepen’? Projectaanvragen kunnen zich richten op: (1) vertrouwen opbouwen; (2) gevoelsaspecten; (3) kennis over (verspreiding van informatie in) de doelgroep(en); (4) effectiviteit van initiatieven die de toegankelijkheid tot vaccineren vergroten. Per aanvraag kan 50.000 tot 70.000 euro worden aangevraagd. De deadline voor het indienen van een projectaanvraag is vrijdag 7 november 2025. Klik hier voor meer informatie over deze subsidie-oproep.
Hoe schrijf je een sterk abstract, dat duidelijk in elkaar steekt en voldoet aan de woordenlimiet? Waar moet je op letten tijdens het schrijfproces, en welke valkuilen kun je beter vermijden? Tijdens de afgelopen CAPI Academy gaf dr. Anja van der Schoor, postdoc-onderzoeker bij AWPG Lumens, handige inzichten en schrijftips.
In deze interactieve workshop nam ze ons stap voor stap mee in het schrijfproces. Daarbij kwamen verschillende elementen aan bod, zoals de opbouw van een goed abstract, de aanbevolen schrijfstijl, en de onmisbare onderdelen die in een abstract thuishoren. Aan de hand van een voorbeeld abstract konden deelnemers experimenteren met de do’s en don’ts van het schrijven van een abstract. Vervolgens dingen de deelnemers in kleine groepjes aan de slag met hun eigen abstract. Ieders abstract werd aandachtig bestudeerd en er werd actief feedback gegeven. Bedankt aan alle deelnemers voor deze waardevolle, enthousiaste, sessie!
Ga jij binnenkort ook een abstract schrijven en kun je wel wat praktische handvatten gebruiken? Bekijk dan hier de factsheet, die de belangrijkste tips samenvat!
In de vorige editie van de nieuwsbrief vroegen we welke infectieziekte het vaakst wordt gediagnosticeerd bij teruggekeerde Nederlandse reizigers in de meldingsplichtige surveillance. Het juiste antwoord was “Shigellose”!
De quizvraag van deze nieuwsbrief gaat over het schrijven van abstracts.
Welke van de onderstaande uitspraken over het vermelden van statistische resultaten in een abstract is correct?
Alleen de significante resultaten mogen vermeld worden.
Het gebruik van P-waardes is optioneel: bij sommige tijdschriften hoeft dit niet.
Statistiek hoort alleen thuis in de resultatensectie van een artikel- dus niet in het abstract.
Odds ratios met betrouwbaarheidsintervallen zijn waardevoller dan een p-waarde.
Welkom bij onze literatuurupdate van oktober! Hier vind je wetenschappelijke artikelen, vers van de pers, die relevant zijn voor jou als professional in de wereld van infectieziekten.
In een tijd waarin voortdurend onderzoek wordt gedaan naar infectieziekten(bestrijding), is het essentieel om op de hoogte te blijven van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen.
Daarom hebben wij een literatuurlijst samengesteld met een selectie van artikelen die speciaal relevant zijn voor IZB-medewerkers. Elke twee maanden vullen wij deze lijst aan. Deze keer hebben we 18 artikelen toegevoegd.
Wil je meer weten over de samenstelling van deze lijst? Neem een kijkje op onze website of stuur een e-mail naar info@capi-consortium.nl
16 oktober
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
13:00u-14:00 – Ontmoet de Dutch Disease Detectives
21 oktober
ECDC Webinar
13.00-14.00 CET – The role of behavioural science and AI for infectious disease control
28 oktober
CAPI Café – Inclusiviteit bij onderzoek
12:00 – 13:00
30 oktober
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
6 november
Symposium Klimaatadaptatie en Infectieziekten
13:00-17:00 – Rotterdam
6 november
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
7 november
Deadline indiening projectaanvragen RIVM
Thema vaccineren en doelgroepen
12-14 november
13 november
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
14 november
19 november
Landelijk GHOR Congres – Onze veiligheid in de zorg van morgen!?
‘s-Hertogenbosch
19-21 november
ESCAIDE – Scientific Conference
Warschau
20 november
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
27 november
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
Zoals eerder aangekondigd organiseert het Consortium van Academische werkplaatsen Publieke Gezondheid – Infectieziekten de derde editie van het CAPI Symposium – Besmettelijke kennis op dinsdag 27 januari 2026. Ook ditmaal staat het symposium in het teken van infectieziekte-onderzoek uitgevoerd door én voor GGD’en.
Heb jij via een GGD en/of academische werkplaats publieke gezondheid een infectieziekte-onderzoek uitgevoerd? Dan nodigen we je van harte uit om jouw onderzoek in te dienen en de resultaten te presenteren op het CAPI Symposium! Er is ruimte voor presentaties van onderzoek op het gebied van algemene infectieziektebestrijding, reizigersadvisering, seksuele gezondheid, TBC, en pandemische paraatheid.
Via onderstaande button kun je tot en met vrijdag 14 november 2025 een abstract van jouw onderzoek indienen.
Mochten er meer abstracts worden ingediend dan er ruimte is om te presenteren, dan zullen wij een keuze maken welke onderzoeken gepresenteerd kunnen worden. Hierbij houden we rekening met een zo gelijk mogelijke verdeling van GGD-regio’s, academische werkplaatsen en onderzoeksthema’s.
???? Dit jaar presenteert CAPI een nieuw onderdeel van het Symposium: de Spread the Science Award!
Heb jij infectieziekte-onderzoek gedaan én actief werk gemaakt van het delen van je resultaten met (zorg)professionals, burgers, en andere betrokkenen? En vind je het leuk om anderen te inspireren met jouw aanpak? Als je jouw resultaten actief hebt verspreid, lees dan hier snel verder!
Welkom terug bij de CAPI nieuwbrief! We hopen dat jullie een hele fijne zomer hebben gehad. We beginnen het academische jaar met een goed gevulde nieuwsbrief vol leuke kennis, aankomende evenementen, en meer! In deze na-zomereditie nodigen we jullie graag uit voor het volgende CAPI Café dat gaat over inclusiviteit bij onderzoek. Ook maak je kennis met PhD kandidaat Bodine Huffels en haar onderzoek naar teststrategieën van het centrum seksuele gezondheid en lees je over een onlangs gepubliceerd CAPI onderzoek over scabiës. Verder kun je nog een laatste plekje bemachtigen voor de CAPI Academy over het schrijven van een abstract, vind je een uitdagende quizvraag, staat er weer een publicatie in de spotlight, én hebben we aankomende evenementen op gebied van infectieziekten voor je gebundeld in de kalender. Heel veel leesplezier!
Je bent van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het volgende hybride CAPI Café op dinsdag 28 oktober van 12:00-13:00 uur bij GGD Gelderland-Zuid! Tijdens dit café duiken we met dr. Tessa van Loenen, senior onderzoeker bij het Radboudumc, in het thema ‘inclusief en participatief onderzoek’. Hoe maak je onderzoek écht inclusief, en kan dat wel? In dit café bespreken we waarom het belangrijk is om onderzoek inclusiever te maken, welke aandachtspunten en valkuilen er zijn, en hoe je participatieve methoden kunt toepassen in je eigen praktijk. Je krijgt praktische handvatten om je onderzoek nog inclusiever in te richten, van het betrekken van deelnemers bij het onderzoeksontwerp tot het omgaan met praktische en ethische aspecten.
Het CAPI Café is geaccrediteerd voor artsen, verpleegkundigen, en deskundigen infectiepreventie.
Ben jij er ook bij? Meld je dan aan via onderstaande button! Je kunt het CAPI Café online bijwonen of fysiek deelnemen bij GGD Gelderland-Zuid.
Mijn naam is Bodine Huffels, ik woon in Amsterdam en heb een achtergrond in gezondheidswetenschappen. Tijdens mijn master heb ik twee wetenschappelijke stages gedaan, waarin ik enthousiast ben geworden over onderzoek. Nu ben ik eerstejaars PhD-student bij het Centrum Seksuele Gezondheid (CSGez) van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Mijn promotieonderzoek richt zich vooral op het evalueren van alternatieve test- en preventiestrategieën binnen de soa-zorg.
Mijn eerste project richt zich op pre-expositieprofylaxe (PrEP) voor hiv in de regio Rotterdam-Rijnmond. PrEP is essentieel in hiv-preventie en zeer effectief bij goede therapietrouw. Echter, therapietrouw kan worden belemmerd door barrières, zoals de kosten van PrEP. Hoewel bij het CSGez PrEP-zorg – waaronder soa-testen – voor sleutelpopulaties gratis is, moeten cliënten zelf PrEP-pillen aanschaffen bij de apotheek. De prijs voor PrEP varieert van €16 tot €60. Voor sommigen zijn deze kosten helaas te hoog.
Om PrEP toegankelijker te maken heeft het CSGez Rotterdam-Rijnmond PREP2PEER opgezet (PREP2PEER | ggdrotterdamrijnmond.nl). PREP2PEER is een fonds dat mensen ondersteunt die PrEP niet kunnen kopen via de apotheek. Om de impact van dit fonds te vergroten en meer mensen te ondersteunen, worden PrEP-cliënten actief betrokken. Tijdens hun PrEP-consult wordt hen gevraagd of zij een financiële bijdrage aan het fonds willen doen.
Mijn onderzoek evalueert het PREP2PEER-initiatief. Daarbij staat de bereidheid tot het doen van een donatie, (economische) haalbaarheid, duurzaamheid (bv. of mensen meerdere donaties doen over tijd) en algemene acceptatie centraal. We onderzoeken hierbij ook welke factoren, zoals demografisch en sociopsychologisch, van invloed zijn.
Het PREP2PEER-project is halverwege juli begonnen en duurt 1 jaar. Uit de eerste resultaten blijkt dat iets minder dan een derde van de PrEP-cliënten een donatie doet. De eerste 50 tot 60 ingevulde vragenlijsten laten zien dat mensen overwegend positief zijn over het initiatief. Wel wordt er kritiek geuit op het Nederlandse beleid omtrent de eigen bijdrage voor PrEP.
De volgende editie van de online CAPI Academy gaat over het schrijven van een abstract en staat gepland op dinsdag 23 september van 14:00u tot 16:00u. Tijdens deze Academy deelt dr. Anja van der Schoor, onderzoeker bij awpg Lumens, handige tips & tricks en gaan de deelnemers in groepjes aan de slag met hun eigen abstract. Ter voorbereiding op deze Academy dien je uiterlijk maandag 15 september een abstract aan te leveren. Het abstract mag in het Engels of in het Nederlands geschreven worden, met een maximum van 300 woorden. Na afloop van de Academy ontvangt elke deelnemer feedback op het aangeleverde abstract. Handig voor de call for abstracts voor het CAPI Symposium van 2026, die zeer binnenkort wordt uitgezet!
De Academy is bedoeld voor alle GGD’ers die werkzaam zijn binnen de infectieziektebestrijding, seksuele gezondheidszorg, reizigerszorg, en tuberculosebestrijding. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname. De CAPI Academy is niet geaccrediteerd.
De Academy zit bijna vol! Wil jij een van de laatste plekken bemachtigen? Meld je dan snel aan via onderstaande button!
Saskia van der Boor en collega-onderzoekers van AWPG AMPHI publiceerden onlangs het artikel ‘X’. Wij feliciteren alle auteurs met deze mooie prestatie! Hieronder lees je een samenvatting van het artikel. Meer weten? Bekijk hier het volledige artikel.
Schurft is bezig met een opvallende comeback in Nederland en andere hoge-inkomenslanden. De huidziekte, die jarenlang relatief zeldzaam was, rukt op—maar aangezien schurft in de meeste gevallen geen meldingsplichtige aandoening is, ontbreken precieze cijfers. De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt bij schurftklachten – maar wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk? Deze studie brengt de impact van de stijgende zorglast door schurft in kaart.
Voor dit onderzoek werden gegevens van vijf huisartsenpraktijken onderzocht, met in totaal bijna 40.000 ingeschreven patiënten, om de stijging van schurft in kaart te brengen. We vergeleken de periode met lage incidentie (2014–2020) met de recente piekjaren (2021–2023). Daarbij keken we naar het aantal schurftgerelateerde episodes, hoe snel patiënten naar de huisarts gingen, hoe snel artsen de diagnose stelden én hoeveel zorg er nodig was.
Het aantal schurftgevallen nam fors toe, vooral onder vrouwen en jongeren tussen 17-25 jaar oud. Ook de werkdruk liep op. Het aantal consulten zonder behandeling of vervolgactie van de huisarts daalde, terwijl voorschriften voor behandeling en verwijzingen juist toenamen. Daarentegen werden patiënten iets sneller gezien én wisten huisartsen de diagnose vaker bij het eerste consult te stellen.
Deze stijging in schurftgerelateerde zorg legt een flinke druk op de eerstelijnszorg. Huisartsen en publieke gezondheidsdiensten en zullen beter moeten samenwerken om verdere verspreiding te voorkomen. Vroege herkenning, snelle behandeling en goede samenwerking tussen zorg en beleid zijn daarbij cruciaal om de uitbraak te onderdrukken.
In de vorige editie van de nieuwsbrief vroegen we wat een belangrijke reden is dat AMR moeilijk onder controle te krijgen is op internationaal niveau. Het juiste antwoord, “landen hebben verschillende regels en protocollen rondom antibioticagebruik en infectiepreventie”, werd door 66% van onze lezers goed gekozen!
In deze editie hebben we een uitdagende quizvraag om het academische jaar af te trappen. De koffers worden weer uitgepakt… maar soms reizen er ook ziekteverwekkers mee terug naar Nederland. Welke infectieziekte wordt het vaakst gediagnosticeerd bij teruggekeerde Nederlandse reizigers in de meldingsplichtige surveillance?
Dengue
Shigellose
Malaria
Hepatitis A
Elke twee maanden zetten we een publicatie uit de tweemaandelijkse literatuur update in de spotlight. In deze nieuwsbrief lichten we het artikel: ‘How did Moroccan immigrants in the Netherlands decide with regard to their COVID-19 vaccine uptake? An exploratory qualitative study’ uit, dat is geschreven door Nora Hamdiui, Marion de Vries, Mart Stein, Rik Crutzen, Putri Hintaran, Maria van den Muijsenbergh, en Aura Timen.
Hoewel de COVID-19 vaccinatiegraad in Nederland tijdens de COVID-pandemie vrij hoog was, waren er wel aanzienlijke verschillen tussen gemeenschappen. Zo bleek gedurende de vaccinatiecampagne dat onder mensen met een Marokkaanse migratie-achtergrond de vaccinatiegraad aanzienlijk lager was. Juist onder deze gemeenschap zag men ook een relatief hoger aantal overlijdens door COVID-19, wat de lagere vaccinatiegraad extra zorgwekkend maakte. Daarom is onderzoek gedaan naar het vaccinatiebesluitvormingsproces én het proces van vaccinatie-intentie tot vaccinatie-uptake bij Marokkaanse immigranten in Nederland.
Op basis van 29 interviews met Marokkaanse immigranten in Nederland (eerste of tweede generatie, 16 jaar en ouder) is retrospectief onderzocht hoe zij hun besluitvorming rondom COVID-19-vaccinatie hebben ervaren en vormgegeven.
In plaats van vaccinatie te beschouwen als een collectieve verantwoordelijkheid om de pandemie te bestrijden, zoals vaak werd gecommuniceerd door de overheid, bleek het voor veel respondenten vooral een persoonlijke afweging van risico’s (van de ziekte en het vaccin).
Deze afweging om zich wel of niet te laten vaccineren werd beïnvloed door zorgen over bijwerkingen, religieuze overtuigingen en de mening van familie en vrienden. Informatie kwam uit uiteenlopende bronnen, waaronder informele bronnen zoals sociale media en WhatsApp-berichten, die regelmatig in contrast stonden met formele berichtgeving. Ook hadden deelnemers het gevoel dat de formele bronnen niet transparant waren over onzekerheden en mogelijke nadelen van het vaccin. Dit leidde tot onzekerheid en wantrouwen. Veel deelnemers stelden hun beslissing uit en wachtten af hoe anderen reageerden op het vaccin. Twijfel speelde een centrale rol. Deelnemers voelden zich soms onder druk gezet door campagnes die weinig ruimte boden voor vragen of nuance. In plaats van weerstand tegen vaccinatie was er vooral behoefte aan betrouwbare, toegankelijke en eerlijke informatie die ruimte laat voor vragen en persoonlijke overwegingen.
De auteurs pleiten voor communicatie die aansluit bij de leefwereld van diverse gemeenschappen. Dat vraagt om meer dan alleen het vertalen van informatie: het vereist aandacht voor culturele context, religieuze waarden en de invloed van informele netwerken. Vertrouwen opbouwen begint bij het erkennen van twijfels en het serieus nemen van individuele zorgen. Daarbij is het essentieel om, ook buiten crisissituaties zoals pandemieën, actief samen te werken met sleutelfiguren en organisaties binnen de gemeenschap – zoals moskeeën en buurthuizen – om informatie over (nieuwe) vaccinaties toegankelijk en betrouwbaar over te brengen.
Meer weten over dit onderzoek? Lees hier het volledige artikel.
4 september
NVIB-webinar
13:00u-14:00 – Ontmoet de Dutch Disease Detectives
11 september
Congres Mythen, Missers, Maatwerk + Meesterwerk – Infectieuze Bedreigingen
Hotel en congrescentrum de ReeHorst, Ede
12 september
NVIB Webinar
13:00 – 14:00 – In gesprek met Christian Hoebe en Jeannine Hautvast over het begeleiden van onderzoekers
12 september
RIVM – online EPI Refereerbijeenkomst
12:30-13:30 – twee presentaties vanuit het centrum Epidemiologie en Surveillance van het RIVM. Meld je aan via EPIrefereer@rivm.nl
23 september
CAPI Academy
Schrijven van een abstract – 14:00u – 16:00u
25 september
EPI Masterclass
RIVM – 12:30u – 13:30u
Onderwerp volgt
29 september
Congres
Nationaal Congres Preventie & Gezondheid
2 oktober
PDPC Congres – Navigeren door crises – Data en besluitvorming in
onzekere tijden
Postillion Hotel & Convention Centre WTC Rotterdam
9 oktober
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
28 oktober
CAPI Café – Inclusiviteit bij onderzoek
12:00 – 13:00
30 oktober
RIVM – online EPI Masterclass
12:30-13:30 – onderwerp volgt
Wil je meer weten over CAPI? Neem een kijkje op onze website en volg ons op LinkedIn.
